สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ตับเต่า
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Tridynamia bialata (Kerr) Staples

Convolvulaceae

ไม้เถา ลำต้นมีขนละเอียด ใบเรียงเวียน รูปไข่กว้างหรือรูปหัวใจ ยาว 5.5-10 ซม. ก้านใบยาว 1.5-4.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ใบประดับที่โคนคล้ายใบ รูปไข่หรือรูปใบหอก ยาว 2.5-3.5 ซม. ใบประดับและใบประดับย่อยขนาดเล็ก ก้านดอกยาว 4-8 มม. กลีบเลี้ยงคู่นอกรูปขอบขนาน ยาว 3-4 มม. ขยายเป็นปีกในผล 3 กลีบในขนาดเล็ก ดอกรูปแตร สีขาวอมเหลืองอ่อน ๆ โคนสีเข้ม ยาว 0.8-1.5 ซม. มี 5 กลีบตื้น ๆ ปลายเว้าตื้น ขอบจักไม่เป็นระเบียบ เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดภายในหลอดกลีบ ยาวไม่เท่ากัน ยาว 3-6 มม. อับเรณูเป็นเงี่ยง ก้านเกสรเพศเมียยื่นพ้นปากหลอดกลีบเล็กน้อย ยอดเกสรจัก 2 พู ย่น ผลเป็นกระเปาะรูปกรวย ยาว 0.6-1 ซม. เปลือกบาง หุ้มด้วยกลีบเลี้ยง ปีกยาว 3.5-4 ซม. มีเมล็ดเดียว สีน้ำตาลดำ รูปรี ยาว 4-5 มม.

พบที่เวียดนามตอนใต้ ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคตะวันตกเฉียงใต้ ขึ้นตามชายป่า ที่โล่งแห้งแล้ง ความสูงระดับต่ำ ๆ

สกุล Tridynamia Gagnep. มี 4 ชนิด พบเฉพาะในเอเชีย ในไทยมี 3 ชนิด อีก 2 ชนิด ดอกขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย กลีบเลี้ยงขยายเป็น 3 ปีก ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “tridynamos” สามพลัง หมายถึงกลีบเลี้ยงที่ขยายเป็นปีก 3 ปีก

ชื่อพ้อง  Porana bialata Kerr

ตับเต่า: ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ดอกรูปแตร มี 5 กลีบตื้น ๆ ปลายเว้าตื้น ขอบจักไม่เป็นระเบียบ ผลมีกลีบเลี้ยงหุ้ม ขยายเป็นปีกยาว 2 ปีก (ภาพดอก: แก่งกระจาน เพชรบุรี - ปรีชา การะเกตุ; ภาพผล: ห้วยยาง ประจวบคีรีขันธ์ - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Staples, G. (2010). Convolvulaceae. In Flora of Thaialnd Vol. 10(3): 463.