สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



สยามมนัส
วันที่ 31 กรกฎาคม 2560

Siamanthus siliquosus K. Larsen & Mood

Zingiberaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1.5 ม. แตกกอแน่น เหง้ามีเส้นใยหนาแน่น กาบที่ไม่มีใบมี 3 กาบ ลิ้นกาบยาว 1.2-1.5 ซม. บางใส ใบรูปใบหอก ปลายแหลมยาว โคนเรียวสอบ ขอบมีขนยาว แผ่นใบด้านล่างมีขนคล้ายไหม ก้านใบยาวประมาณ 1.5 ซม. ช่อดอกออกที่ยอด มีได้ถึง 20 ดอก แกนช่อเกลี้ยง ยาว 20-25 ซม. ดอกออกเดี่ยว ๆ บนแกนช่อ ไม่มีใบประดับ ใบประดับย่อยขนาดเล็ก ติดประมาณกึ่งกลางก้านดอก ก้านดอกยาวได้ถึง 3 ซม. หลอดกลีบเลี้ยงยาว 3-4 ซม. ปลายแยก 2 แฉก ยาว 5-7 มม. แฉกลึกด้านเดียวเกือบกึ่งหนึ่ง ดอกสีส้มอมแดง หลอดกลีบดอกยาว 5-6 ซม. กลีบหลังคล้ายกลีบปากบน ยาวประมาณ 9 มม. พับงอกลับ กลีบคู่ข้างเชื่อมติดกลีบปาก คล้ายเป็นกลีบปากล่าง พับงอกลับ ช่วงโคนยาว 2-3 ซม. ปลายแยกเป็น 3 กลีบ รูปเส้นด้าย กลีบกลางยาวได้ถึง 4 ซม. กลีบข้างยาวประมาณ 7 มม. ไม่มีแผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันด้านข้าง ก้านชูอับเรณูยาวได้ถึง 2 ซม. อับเรณูยาว 2.5-3 ซม. ผลแห้งแตก รูปแถบ ห้อยลง ยาว 5-11 ซม. เมล็ดเป็นเหลี่ยม ขนาดประมาณ 2 มม.

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคใต้ตอนล่างที่นราธิวาส ขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 800 เมตร

สกุล Siamanthus K. Larsen & Mood อยู่ภายใต้เผ่า Riedelieae มีเพียงชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากชื่อประเทศ Siam และ “anthos” ดอก

สยามมนัส: ช่อดอกออกที่ยอด แกนช่อเกลี้ยง ดอกออกเดี่ยว ๆ บนแกนช่อ กลีบดอกพับงอกลับ กลีบปากปลายแยกเป็น 3 กลีบ รูปเส้นด้าย ไม่มีแผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันด้านข้าง ผลแห้งแตก รูปแถบ ห้อยลง (ภาพ: นราธิวาส - John Mood)

เอกสารอ้างอิง

Larsen, K. and J. Mood. (1998). Siamanthus, a new genus of Zingiberaceae from Thailand. Nordic Journal of Botany 18(4): 393-397.

Larsen, K. and S.S. Larsen. (2006). Gingers of Thailand. Queen Sirikit Botanic Garden. Chiang Mai.