สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ผักเบี้ยช้าง
วันที่ 3 กรกฎาคม 2560

Ludisia discolor (Ker Gawl.) Blume

Orchidaceae

ดูที่ ว่านน้ำทอง2



ว่านน้ำทอง2
วันที่ 3 กรกฎาคม 2560

Ludisia discolor (Ker Gawl.) Blume

Orchidaceae

กล้วยไม้ขึ้นบนหิน เหง้าทอดเลื้อย ลำต้นอวบน้ำ มีรากตามข้อ มี 3-7 ใบ ออกเป็นกระจุกที่โคนต้น ก้านใบยาวได้ถึง 3.4 ซม. ใบรูปไข่ถึงรูปขอบขนาน ยาว 0.8-8.5 ซม. แผ่นใบหนา ด้านบนสีเขียวเข้ม มีสีขาวและสีน้ำตาลแดงแซม ด้านล่างมีสีม่วงแซม ปลายแหลม มน หรือเป็นติ่งแหลม ช่อดอกคล้ายช่อเชิงลด ออกที่ปลายยอด ตั้งตรง สูง 9-28 ซม. แกนช่อยาว 1-9 ซม. ดอกเรียงห่าง ๆ มีขนสั้นนุ่ม ใบประดับคล้ายท้องเรือ ยาว 0.7-1.5 ซม. มีเส้นตามยาว 1 เส้น มี 2-18 ดอก สีขาว ก้านดอกสั้น กลีบเลี้ยงบนรูปไข่ ปลายมน ยาว 0.7-1 ซม. กลีบข้างรูปรี เบี้ยว ยาว 0.9-1.2 ซม. กลีบดอกรูปเคียว ปลายมน ยาว 0.8-1.1 ซม. กลีบปากกลางกลีบเป็นร่อง ปลายรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง ขนาดประมาณ 3 มม. เส้าเกสรบิดเวียน ยาว 4-7 มม. อับเรณูสีเหลือง ยาว 4-4.5 มม. ก้านดอกรวมรังไข่ ยาว 0.8-1.6 ซม. ฝักรูปกระสวย มีขนสั้นนุ่ม ยาว 1.2-1.6 ซม.

พบที่พม่า จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ที่จันทบุรี และกระจายทั่วไปทางภาคใต้ พบขึ้นตามโขดหินริมลำธารในป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1100 เมตร อนึ่ง ข้อมูลส่วนใหญ่ใช้ชื่อ L. discolor (Ker Gawl.) A. Rich. รวมทั้งใน The Plant List และ Catalogue of Life เนื่องจาก A. Richard เป็นผู้ตั้งสกุล แต่ผู้ที่ย้ายชนิดที่ถูกต้องคือ C.L. von Blume

สกุล Ludisia A. Rich. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Orchidoideae เผ่า Cranichideae มีชนิดเดียว ชื่อสกุลอาจตั้งตามชื่อบุคคล

ชื่อพ้อง  Goodyera discolor Ker Gawl.

ชื่ออื่น   ผักเบี้ยช้าง, ว่านน้ำทอง (ประจวบคีรีขันธ์); ว่านร่อนทอง (สุราษฎร์ธานี)

ว่านน้ำทอง: แผ่นใบด้านบนสีเขียวเข้ม มีสีขาวและสีน้ำตาลแดงแซม ใบประดับคล้ายท้องเรือ ช่อดอกมีขนสั้นนุ่ม ปลายกลีบปากรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง อับเรณูสีเหลือง (ภาพ: เขาหลวง นครศรีธรรมราช - นัยนา เทศนา)

เอกสารอ้างอิง

Chen, X., S.W. Gale and P.J. Cribb. (2009). Orchidaceae (Ludisia). In Flora of China Vol. 25: 55

Pedersen, H.Æ. (2011). Orchidaceae (Ludisia). In Flora of Thailand Vol. 12(1): 178-180.

ว่านร่อนทอง
วันที่ 3 กรกฎาคม 2560

Ludisia discolor (Ker Gawl.) Blume

Orchidaceae

ดูที่ ว่านน้ำทอง2