สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

โพเขา
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Burretiodendron esquirolii (H. Lév.) Rehder

Malvaceae

ดูที่ 4271

กาละมัก
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Burretiodendron esquirolii (H. Lév.) Rehder

Malvaceae

ดูที่ 4271



มลายเขา
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Burretiodendron esquirolii (H. Lév.) Rehder

Malvaceae

ไม้ต้น ผลัดใบ สูง 10-15 ม. แยกเพศต่างต้น กิ่งอ่อนมีขนรูปดาวหนาแน่น หูใบขนาดเล็ก ร่วงเร็ว ใบเรียงเวียน รูปรี ยาว 6-15 ซม. ช่วงปลายบางครั้งจักตื้น ๆ 3 แฉก ปลายแหลมยาว โคนกลมหรือเว้าตื้น เส้นโคนใบข้างละ 2-3 เส้น เส้นแขนงใบข้างละ 2-4 เส้น ก้านใบยาว 2-5 ซม. ดอกเพศผู้ออกเป็นกระจุก 1-3 ดอก ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ ก้านดอกหนา ใบประดับรูปไข่ 2 ใบ ติดใต้กลีบเลี้ยง กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปใบหอก พับงอกลับ ยาวประมาณ 1 ซม. ดอกสีครีม มี 5 กลีบ รูปรี ยาว 1-1.2 ซม. เกสรเพศผู้จำนวนมาก แยกเป็น 5 กลุ่ม อับเรณูติดที่ฐาน ไม่มีเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันในดอกเพศเมีย รังไข่ 5 ช่อง เป็นสันนูน มีขนสั้นนุ่ม เป็นหมันในดอกเพศผู้ เกสรเพศเมีย 5 อัน แยกกัน ผลแห้งแล้วแยกเป็น 5 ซีก มีปีก รูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 4-6 ซม. แต่ละซีกมีเมล็ดเดียว รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 1 ซม.

พบที่จีนตอนใต้ พม่าตอนล่าง และทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของไทยที่กาญจนบุรี เพชรบุรี ราชบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ขึ้นตามป่าดิบแล้ง ความสูงระดับต่ำ ๆ

สกุล Burretiodendron Rehder เดิมอยู่ภายใต้วงศ์ Tiliaceae ปัจจุบันอยู่วงศ์ย่อย Dombeyoideae มีประมาณ 7 ชนิด พบที่จีนตอนใต้ พม่า เวียดนามตอนบน ในไทยอาจมีชนิดเดียว B. siamense Kosterm. อาจเป็นชื่อพ้องของมลายเขา ส่วน B. umbellatum Kosterm. เป็นชื่อพ้องของ Mansonia gagei J. R. Drumm. ชื่อสกุลตั้งตามนักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน Karl Ewald Maximilian Burret (1883-1964)

ชื่อพ้อง  Pentace esquirolii H. Lév., Burretiodendron siamense Kosterm.

ชื่ออื่น   กาละมัก (กาญจนบุรี); โพเขา, มลายเขา (ประจวบคีรีขันธ์)

มลายเขา: ดอกออกตามซอกใบ กลีบดอกบาง ก้านดอกหนา กลีบเลี้ยงพับงอกลับ รังไข่เป็นสันนูน มีขนสั้นนุ่ม ผลแห้งแล้วแยกเป็น 5 ซีก มีปีก (ภาพ: แก่งกระจาน เพชรบุรี - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Phengklai, C. (1993). Tiliaceae. In Flora of Thailand Vol. 6(1): 56-59.

Tang, Y., M.G. Gilbert and L.J. Dorr. (2007). Tiliaceae. In Flora of China Vol. 12: 262.

Zhuge, R. (1990). On the genus Burretiodendron sensu lato (Tiliaceae). Journal of the Arnold Arboretum 71: 371-380.