สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เขง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง

เบง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง

บิง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง

ปิ้น
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง



มะค่าโมง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 ม. ลำต้นคดงอ มีขนสั้นนุ่มสีเทาตามช่อดอก ฐานดอก กลีบเลี้ยง โคนกลีบดอก ก้านชูอับเรณู และรังไข่ ใบประกอบปลายคู่ มีใบย่อย 3-5 คู่ รูปไข่ ยาว 5-9 ซม. ปลายมน เว้าตื้น ก้านใบย่อยยาว 3-5 มม. ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ยาว 5-15 ซม. ใบประดับรูปไข่ ยาว 6-9 มม. ใบประดับย่อยคล้ายใบประดับ ติดเหนือจุดกึ่งกลางก้านดอก ติดทน ก้านดอกยาว 0.7-1 ซม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปรี คู่นอกขนาดเล็กกว่าคู่ในเล็กน้อย ยาว 1-1.2 ซม. กลีบดอกมีกลีบเดียว สีชมพูอมแดง รูปขอบขนาน ยาว 1.2-2 ซม. โคนเรียวแคบเป็นก้านกลีบ ปลายเว้าตื้น เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 7 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 2-3 ซม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน รูปเส้นด้าย รังไข่มีก้านสั้น ก้านเกสรเพศเมีย ยาว 2-2.5 ซม. ยอดเกสรขนาดเล็ก ฝักแบนรูปขอบขนาน เบี้ยว ยาว 15-20 ซม. ปลายเป็นจะงอยสั้น ๆ เปลือกหนา เมล็ดรูปรี ยาว 2.5-3 ซม. มีผนังกั้น ขั้วเมล็ดมีเยื่อหุ้มหนาสีเหลืองอมส้ม

พบที่พม่า และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบแทบทุกภาคยกเว้นภาคใต้ ขึ้นตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ความสูงถึงประมาณ 600 เมตร เมล็ดบดใช้แก้ปวดฟัน ปวดท้อง ตาอักเสบ

สกุล Afzelia Sm. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Caesalpinioideae เผ่า Detarieae มี 13 ชนิด พบในแอฟริกาและเอเชีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลตั้งตามนายแพทย์และนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดน Adam Afzelius (1750-1873)

ชื่อพ้อง  Pahudia xylocarpa Kurz, Afzelia siamica Craib

ชื่อสามัญ  Black rosewood, Pod mahogany

ชื่ออื่น   เขง (เขมร-สุรินทร์); บิง (ชอง-จันทบุรี); เบง (เขมร-สุรินทร์); ปิ้น (ชาวบน-นครราชสีมา); มะค่าโมง (ภาคกลาง); มะค่าหลวง, มะค่าหัวคำ (ภาคเหนือ); มะค่าใหญ่ (ภาคกลาง)

มะค่าโมง: ช่อดอกและดอกมีขนสั้นนุ่ม กลีบเลี้ยง 4 กลีบ ขนาดไม่เท่ากัน กลีบดอกมีกลีบเดียว โคนเรียวเป็นก้านกลีบ เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 7 อัน ฝักรูปขอบขนาน เบี้ยว ปลายมีจะงอยสั้น ๆ (ภาพดอก: เลย; ภาพผล: นครพนม; - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Larsen, K., S.S. Larsen and J.E. Vidal. (1984). Leguminosae-Caesalpinioideae. In Flora of Thailand Vol. 4(1): 126-128.

มะค่าใหญ่
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง

มะค่าหลวง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง

มะค่าหัวคำ
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

Fabaceae

ดูที่ มะค่าโมง