Plant of the month August,2021
English (ไทย)

 

 

สร้อยพิสุทธิ์  
Thunbergia lutea T.Anderson, J. Linn. Soc. Bot. 9: 448. 1867.
วงศ์ Acanthaceae

ไม้เถา ยาวกว่า 5 ม. ลำต้นเป็นเหลี่ยม ใบเรียงตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาว (4-)10-14 ซม. ปลายแหลมยาว โคนรูปลิ่มกว้าง เรียวแคบจรดก้านใบ ขอบใบจักตื้น ๆ แผ่นใบมีขนสากด้านบน เส้นใบแบบขนนก มีข้างละ 4-5 เส้น ก้านใบยาว 1.5-3(-7.5) ซม. ดอกออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ ดอกยาว 4-5 ซม. ก้านดอกยาว 7–9 ซม. ใบประดับหุ้มกลีบเลี้ยง สีแดงเรื่อ ๆ หรืออมม่วง แยกด้านเดียว รูปรี ยาว 2-2.3 ซม. ด้านนอกมีขนต่อม มีเส้นกลีบ 5-7 เส้น ปลายมีติ่งแหลม กลีบเลี้ยงรูปถ้วยขนาดเล็ก จักตื้น ๆ 10-14 จัก มีต่อมน้ำต้อย ดอกรูปแตร สีขาวหรืออมม่วงอ่อน ๆ ด้านในเส้นสีน้ำตาล หลอดกลีบดอกยาว 4–5 ซม. ช่วงโคนมีขนสาก ปลายแยกเป็นกลีบบน 2 กลีบ กลีบล่าง 3 กลีบ กลม ๆ กว้าง 1.2-1.5 ซม. ปลายเว้าตื้น เกสรเพศผู้มี 2 คู่ ไม่เท่ากัน ติดใกล้โคนหลอดกลีบดอก คู่ล่างก้านชูอับเรณู ยาว 0.5–0.7 ซม. คู่บนยาว 1-1.2 ซม. อับเรณูยาวเท่า ๆ ยาว 0.7-1 ซม. มีขนเคราที่โคนเดือยและขนยาวที่ปลายหลอดอับเรณู จานฐานดอกหนารังไข่เกลี้ยง รูปไข่ จัก 4 พู ยาว 2-3 มม. มี 2 ช่อง แต่ละช่องมีออวุล 2 เม็ด ก้านเกสรเพศเมียาว 2.5-3 ซม. ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอกเล็กน้อย ยอดเกสรเพศเมียสีเหลือง จัก 2 พู ตื้น ๆ ผลแห้งแตก กลม ๆ ยาว 1.8-2 ซม. จะงอยยาว 1.5-2.5 ซม. เมล็ดรูปไต ยาวประมาณ 8 มม.

การกระจายพันธุ์  พบที่อินเดีย เนปาล ภูฏาน จีนตอนใต้ พม่า และภาคเหนือของไทยที่แม่ฮ่องสอนและเชียงใหม่ ขึ้นตามที่รกร้างในป่าดิบเขา ความสูง 1200-2000 เมตร

ภาพ  สุคนธ์ทิพยื ศิริมงคล (แม่ฮ่องสอน)

เอกสารอ้างอิง
Suwanphakdee, C., & Suksathan, P. (2017). Thunbergia lutea T.Anderson (Acanthaceae), a new record for Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany), 45(2), 113-117.