Plant of the month January,2021
English (ไทย)

 

 

เศวตตามร  
Dicellostyles zizyphifolia (Griff.) Phuph., Thai For. Bull., Bot. 21: 124. 1994.
วงศ์ Malvaceae

ไม้ต้น สูงได้ประมาณ 10 ม. ส่วนต่าง ๆ มีขนรูปดาว ใบรูปรีหรือรูปไข่ ยาว 4.5–13.5 ซม. บางครั้งจัก 3–5 พู ตื้น ๆ โคนแหลม มน หรือเว้าตื้น ปลายแหลมหรือแหลมยาว ด้านล่างมีนวล มีขนหนาแน่น เส้นโคนใบ 3–5 เส้น เส้นแขนงใบข้างละ 3–4 เว้น เส้นใบย่อยเรียงตามขวาง ก้านใบยาว 0.3–3 ซม. ดอกออกเดี่ยว ๆ หรือเป็นคู่ตามซอกใบ ก้านดอกยาว 0.5–1.5 ซม. ริ้วประดับ 3–6 อัน รูปไข่กลับแกมรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 1.5–3 ซม. โคนเชื่อมติดกัน ติดทน มีเส้นตามยาว 3–5 เส้น และเส้นแบบร่างแห กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยม ยาว 0.7–1 ซม. เชื่อมติดกันประมาณกึ่งหนึ่ง ติดทน มีขนหนาแน่น กลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาว 1–2.5 ซม. โคนเรียวแคบเชื่อมติดโคนหลอดเกสรเพศผู้ ปลายกลีบกลม มีขนครุยหนาแน่นใกล้โคน หลอดเกสรเพศผู้ยาว 0.5–1 ซม. ช่วงก้านเกสรเพศผู้ที่ไม่เชื่อมติดกันยาว 5–7 มม. อับเรณูจำนวนมาก รูปไต ขนาดไม่เท่ากัน รังไข่รูปไข่ มีขน มี 2 ช่อง แต่ละช่องมี 2 ออวุล ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 2.5 ซม. ปลายแยก 2 แฉก มีขน ยอดเกสรเป็นตุ่ม ผลกลม ๆ เส้นผ่านศูนย์กลาง 7–9 มม. มี 1 เมล็ด ในแต่ละช่อง รูปไต ยาว 3–4 มม. มีเกล็ดเล็ก ๆ จักชายครุยและขนประปราย

 

 

การกระจายพันธุ์  พบที่ภูฏาน อินเดีย (สิกขิม) และจีนตอนใต้ (ยูนาน) ในไทยพบที่ดอยตุง จ.เชียงราย และดอยเชียงดาว จ.เชียงใหม่ ขึ้นตามเขาหินปูน ความสูง 1000-1900 เมตร

ภาพ  Martin van de Bult, ราชันย์ ภู่มา (ดอยตุง เชียงราย)

เอกสารอ้างอิง
Tang, Y., Gilbert, M.G. & Dorr, L.J. (2007).  Malvaceae (Nayariophyton zizyphifolium (Griff.) D.G.Long & A.G.Miller), in Flora of China Vol. 12: 280.
Phuphathanaphong, L, Chayamarit, K. & Pattharahirantricin, N. (2019).  Malvaceae subfam. Malvoidea. In Flora of Thailand Vol. 14(2): 283-285