ต้นพระเจ้าห้าพระองค์ 

     ไม้พระเจ้าห้าพระองค์ มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Dracontomelon dao อยู่ในวงศ์ Anacardiaceae   เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูงประมาณ 20 - 40 เมตร ลำต้นเปราตรง เรือนยอดเป็นพุ่มกว้าง เปลือกเรียบสีน้ำตาลอ่อนหรือน้ำตาลปนเทา - ใบรูปไข่แบบใบย่อย 12 - 20 คู่ ยาว 4.5 - 20 ซม. และกว้าง 2.5 - 10 ซม. ดอกเล็กสีขาวอมเขียว ช่อใหญ่เรียวยาว กลีบดอกและกลีบรองดอกอย่างละ 5 กลีบ ผลกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2.5 - 5 ซม. ยาว 2 - 3.5 ซม. ผลแก่สีเหลือง การใช้ประโยชน์ ไม้พระเจ้าห้าพระองค์ มีคุณค่าทางยาและรักษาโรค เปลือกใช้เป็นยาแก้โรคบิด แก้ไข้ แก้ปวดท้อง ยางทำให้แผลแห้งเร็ว เนื้อเมล็ดกินได้ เนื้อไม้ทำไม้แบบในการก่อสร้างและไม้อัด


     พระเจ้าห้าพระองค์มีวิถีความเชื่อท้องถิ่น ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น พระครูศรีวรพินิจ รองเจ้าคณะจังหวัดพะเยา วัดศรีโคมคัม กล่าวว่าเป็นเรื่องการกำเนิดพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ ในภัทรกัลป์ โดยเกิดจากไข่กาเผือก 5 ฟอง (จากนิทานพระยากาเผือก) มีไก่ นาค เต่า โค และสิงห์นำไปเลี้ยง พระพุทธเจ้าทั้ง 5 พระองค์ คือ

1. ไก่    นำไข่ไปฟักออกมาเป็น     พระกุกสันธะ

2. นาค  นำไข่ไปฟักออกมาเป็น     พระโกนาคมมน์

3. เต่า   นำไข่ไปฟักออกมาเป็น     พระกัสสป

4. โค    นำไข่ไปฟักออกมาเป็น     พระสบมณโคดม

5. สิงห์  นำไข่ไปฟักออกมาเป็น     พระศรีอาริยาเมตไตร


     พระครูปัปุณพัฒนกิจ กล่าวว่าคาถาพระเจ้าห้าพระองค์ เป็นคาถาเรียกกำลัง คือ คำว่า “นะ โม พุท ธา ยะ” มีพุทธคุณที่โดดเด่นทางเมตตามหานิยม มหาเสน่ห์ ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองในหน้าที่การงาน มีโชคลาภ และโภคทรัพย์ อุดมสมบูรณ์ เสริมสิริมงคล และขจัดความชั่วร้าย ทำให้แคล้วคลาดจากภัยอันตรายทั้งปวง

 

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเวียงลอ จ.พะเยา 8 สิงหาคม 2555