ผลสัก: ขนาดและลักษณะบางประการต่อจำนวนเมล็ด*

Teak Fruit: Size and Some Characteristics Related to The Number of Seeds

 

อำนวยพร ชลดำรงค์กุล1

Amnuayporn Choldumrongkul

สันติ กิตติบรรพชา2

Santi Kittibunpacha

 

ABSTRACT

 

Study on size and some characteristics of teak (Tectona grandis L.f.) fruit related to the number of seeds was held at Mae Tha seed orchard, Mae Tha district, Lampang province and seed laboratory, Royal Forest Department, Bangkok. Nine plus trees of 25 years old were selected and fruits from 4 different directions as North, South, East and West were collected on January 1999. Weight and number of fruits were weighed and counted in the field after cleaning. Sampling of 240 fruits from each direction per tree were measured in two dimensions of diameter and height of fruit. X-ray technique was used for examination the number of seed containing. ANOVA was used to analyze the size among different directions. Percentage of all seed classes (0-4 seeds/fruit) were compared among the size, form and shape of fruit.
  

There were 1,512 fruits/tree and an average diameter was 13.03 mm with 0.52 gm/fruit. However, 1 kg of fruit contained 1,923 fruit with 34.24% were empty. There was no significantly difference among the size in all directions, but small size (8.78-11.73 mm) showed very high percentage of empty fruit at 50.76% in average and percentage declined in the large size. Otherwise, prolate form showed very high percentage of empty fruit with 55.95%, whereas spherical and oblate form showed lower percentage of empty fruit. The shape showed a little correlation with the number of seeds.

  

Key words: teak (Tectona grandis L.f.), fruit, seed, size, form, shape

 

บทคัดย่อ

 

ศึกษาขนาดและลักษณะบางประการของผลสักต่อจำนวนเมล็ดที่มีในผล ดำเนินการที่สถานีผลิตเมล็ดพันธุ์ไม้ป่าแม่ทะ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง และห้องปฏิบัติการเมล็ดพันธุ์ไม้ป่า กรมป่าไม้ กรุงเทพฯ คัดเลือกแม่ไม้ต้นสักอายุ 25 ปี จำนวน 9 ต้น เก็บผลจาก 4 ทิศทาง คือ เหนือ ใต้ ตะวันออก และตะวันตก ในเดือนมกราคม 2542 ชั่งน้ำหนัก และนับจำนวนผลทั้งหมดหลังทำความสะอาดผล สุ่มผลสักทิศทางละ 240 ผล/ต้น วัดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 ด้าน และความสูงของแกนผล ตรวจสอบจำนวนเมล็ดในผลด้วยวิธีเอ๊กซเรย์ วิเคราะห์ความ แปรปรวนของขนาดผลในทิศทางต่างๆ และเปรียบเทียบจำนวนเมล็ดกับขนาด รูปทรง และ รูปร่างของผล
  

พบว่าสัก 1 ต้นสามารถเก็บผลได้ 1,512 ผล แต่ละผลมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 13.03 มิลลิเมตร และมีน้ำหนักเฉลี่ย 0.52 กรัม ในหนึ่งกิโลกรัมมี 1,923 ผล เป็นผลที่ไม่มีเมล็ดจำนวน 34.24% ขนาดของผลสัก แต่ละทิศทางไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แต่ผลที่มีขนาดเล็ก (8.78-11.73 มิลลเมตร) มีปริมาณผลเปล่าสูงมากถึง 50.15% และปริมาณผลเปล่าจะลดลงเมื่อขนาดของผลใหญ่ขึ้น อย่างไรก็ตาม ผลสักที่มีรูปทรงรีมีปริมาณผลเปล่าที่สูงมากถึง 55.95% ปริมาณผลเปล่าลดลงเมื่อผลสักมีรูปทรงกลม และทรงป้าน ส่วนรูปร่างของผลมีความสัมพันธ์กับจำนวนเมล็ดน้อยมาก

 

คำหลัก: สัก, ผล, เมล็ด, ขนาด, รูปทรง, รูปร่าง


* วารสารเทคโนโลยีสุรนารี. 6(2): 84-90.

1 นักวิชาการป่าไม้ 8ว ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้

2 นักวิชาการป่าไม้ 7ว ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้