ผลกระทบของวัสดุเพาะชำต่อการเจริญเติบโตของกล้าไม้ยางแดง*

The Effect of Potting Media on Growth of Dipterocarpus turbinatus Gaertn. f. Seedlings

 

ชนะ ผิวเหลือง 1

Chana Piewluang

สมยศ กิจค้า

Somyos Kijkar

จุติเทพ โพธิปักษ์ 3

Jutitep Bhodthipuks

ABSTRACT

 

The effect of potting media on growth of Dipterocarpus turbinatus Gaertn. f. seedlings was investigated under nursery conditions at the ASEAN Forest Tree Seed Centre, Muak-lek, Saraburi. The experimental design was completely randomized design with six treatments and three replications. These treatments were coconut husk, coconut husk incorporated with osmocote (slow-release) fertilizer, mycorrizal soil, mycorrizal soil incorporated with osmocote, coconut husk mixed with mycorrizal soil (3:1), coconut husk mixed with mycorrizal soil (3:1) and incorporated with osmocote. Height and diameter at root collar of the seedlings were measured before transplanted into the tested materials and when they were in the nursery for 2, 3, 6, and 9 months, respectively. Shoot, root, total dry weight and shoot / root ratios were determined after the study was finished. Results from this study revealed that height and diameter at root collar and shoot, root, total dry weight and shoot / root ratio of D. turbinatus seedlings in six treatments were very significantly different. Coconut husk incorporated with osmocote (slow-release) fertilizer and coconut husk mixed with mycorrizal soil (3:1) and incorporated with osmocote encouraged D. turbinatus seedlings to have greatest height, diameter and dry weight. However, seedlings of D. turbinatus in coconut husk had least growth on height, diameter and dry weight. Therefore, it may be concluded that coconut husk incorporated with osmocote (slow-release) fertilizer and coconut husk mixed with mycorrizal soil (3:1) and incorporated with osmocote are suitable for planting this dipterocarp species in the nursery. There is a possibility that relationship between mycorrizae and fertilizer to seedling growth of this species is positive.

 

Keywords: Dipterocarpus turbinatus, potting media, and seedling growth.

 

บทคัดย่อ

 

การศึกษาผลกระทบของวัสดุเพาะชำต่อการเจริญเติบโตของกล้าไม้ยางแดง ได้ดำเนินการที่เรือนเพาะชำของศูนย์จัดการเมล็ดพันธุ์ไม้ป่า อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี โดยใช้แผนการทดลองแบบ Completely Randomized Design มีทั้งหมด 6 ทรีทเมนต์ ได้แก่ ขุยมะพร้าว, ขุยมะพร้าวใส่ปุ๋ย osmocote, ดินเชื้อไมคอร์ไรซา, ดินเชื้อไมคอร์ไรซาใส่ปุ๋ย osmocote, ขุยมะพร้าวผสมดินเชื้อไมคอร์ไรซา, และขุยมะพร้าวผสมดินเชื้อไมคอร์ไรซาใส่ปุ๋ย osmocote แต่ละทรีทเมนต์มี 3 ซ้ำ ทำการวัดความสูง และความโตที่ระดับคอรากของกล้าไม้ก่อนการย้ายชำลงในวัสดุที่ใช้ทดสอบ และเมื่อกล้าไม้อยู่ในเรือนเพาะชำครบ 2, 3, 6, และ 9 เดือน ตามลำดับ เมื่อสิ้นสุดการทดลองนำกล้าไม้ไปอบ และชั่งหาน้ำหนักแห้งของส่วนยอด ส่วนราก น้ำหนักแห้งรวม และสัดส่วนระหว่างน้ำหนักแห้งของส่วนยอดต่อส่วนราก ผลการศึกษาพบว่า กล้าไม้ยางแดงในวัสดุเพาะชำ 6 ชนิด มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติทางด้านความสูง ความโตที่ระดับคอราก และน้ำหนักแห้งของส่วนยอด ส่วนราก น้ำหนักแห้งรวม และสัดส่วนระหว่างน้ำหนักแห้งของส่วนยอดต่อส่วนราก โดยขุยมะพร้าวใส่ปุ๋ย osmocote และขุยมะพร้าวผสมดินเชื้อไมคอร์ไรซาใส่ปุ๋ย osmocote เป็นวัสดุเพาะชำที่ช่วย ส่งเสริมให้กล้าไม้ยางแดงมีการเจริญเติบโตทางความสูง ความโตที่ระดับคอราก และน้ำหนักแห้งมากที่สุด แต่ขุยมะพร้าวเพียงอย่างเดียว ทำให้กล้าไม้ยางแดงมีการเจริญเติบโตทางความสูง ความโตที่ระดับคอราก และน้ำหนักแห้งน้อยที่สุด ดังนั้นอาจสรุปได้ว่า ขุยมะพร้าวใส่ปุ๋ย osmocote และขุยมะพร้าวผสมดินเชื้อไมคอร์ไรซาใส่ปุ๋ย osmocote เป็นวัสดุเพาะชำที่มีความเหมาะสมต่อการเพาะชำกล้าไม้ยางแดงในเรือนเพาะชำ และเชื้อไมคอร์ไรซาและปุ๋ย osmocote มีความสัมพันธ์ทางด้านบวกต่อการเจริญเติบโตของกล้าไม้ในวงศ์ไม้ยางชนิดนี้

 

คำหลัก: ไม้ยางแดง วัสดุเพาะชำ และการเจริญเติบโตของกล้าไม้


* รายงานวนวัฒนวิจัย ประจำปี 2542 ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้ หน้า 1-14
1 นักวิชาการป่าไม้ 7ว ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้
2 นักวิชาการป่าไม้ 8ว ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้
3 นักวิชาการป่าไม้ 5 ส่วนวนวัฒนวิจัย สำนักวิชาการป่าไม้