โครงการพัฒนาดอยตุง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงราย

 

ความเป็นมา

เนื่องด้วยสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงมีความสนพระทัยที่จะพัฒนาพื้นที่ดอยตุง จังหวัดเชียงราย ให้เป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดและเป็นโครงการทดลองรูปแบบการพัฒนาเบ็ดเสร็จ เพื่อจะขยายผลการช่วยเหลือประชาชน ในพื้นที่ต่าง ๆ เนื่องจากทรงเจริญพระชนมพรรษามาก แล้วการที่จะแปรพระราชฐานไปยังพื้นที่ต่าง ๆคงไม่สามารถทรงงานเช่นเดิมได้จากพระราชประสงค์ดังกล่าว จึงทรงมีรับสั่งในเรื่องการพัฒนาดอยตุงกับผู้บัญชาการทหารบกและคณะ ในการเข้าเฝ้ากราบบังคมทูลขอถวายรายงานการจัดงาน ไหว้แม่ฟ้าหลวง เมื่อต้นเดือนมกราคม 2530 เพื่อพิจารณาดำเนินการพัฒนาตามความเหมาะสม คณะกรรมการโครงการพัฒนาดอยตุง จ.เชียงราย ได้แต่งตั้งคณะ ทำงานดำเนินงานในพื้นที่ทรงงาน โครงการพัฒนาดอยตุงตามคำสั่งกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในที่ 55/2531 ลงวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2531 ให้มีหน้าที่พิจารณากำหนดพื้นที่ที่ทรงงานและวางแผนให้เหมาะสม การดำเนินงานในพื้นที่ทรงงานได้เริ่มในปลายปีงบประมาณ 2531 เป็นต้นมา ต่อมาคณะกรรมการพิเศษ เพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ได้เข้ามาสนับสนุนโครงการเพื่อให้เกิดความคล่องตัวและมีประสิทธิภาพสูงสุด พร้อมนี้ได้มอบให้กรมป่าไม้เป็นหน่วยงานกลางในการบริหารโครงการฯ คณะทำงานฯ ได้จัดทำแผนงานโครงการมี คณะกรรมการ กปร. ให้การสนับสนุนงบประมาณ 3 ปี คือตั้งแต่ปี 2532-2534

 

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในการพัฒนาพื้นที่ป่าเขาบริเวณ ดอยตุง จังหวัดเชียงราย ให้เป็นพื้นที่ป่าไม้แหล่งต้นน้ำลำธารที่อุดมสมบูรณ์ มีการใช้ที่ดินป่าไม้อย่างเหมาะสม โดยอาศัยความร่วมมือในการฟื้นฟูสภาพป่าจากราษฎรในพื้นที่ และภาคเอกชนเข้าร่วมกัน
  2. เพื่อหารูปแบบการพัฒนาป่าไม้อย่างเป็นระบบ สำหรับใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาพื้นที่อื่น ๆ ต่อไปใน อนาคต
  3. เพื่อสร้างจิตสำนึกในคุณค่าของต้นไม้ให้เกิดขึ้นในจิตใจประชาชนให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ
  4. เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่โครงการโดยการควบคุมไฟป่าและประชาสัมพันธ์เผยแพร่ เพื่อป้องกันการบุกรุก ทำลายป่า

 

ที่ตั้งโครงการ

บริเวณพระตำหนักดอยตุง ถ.ห้วยไคร้-พระธาตุดอยตุง ต.ห้วยไร่ อ.แม่จัน จ. เชียงราย

 

หน่วยงานที่รับผิดชอบโครงการ

สำนักงานป่าไม้เขตเชียงราย

 

ระยะเวลาดำเนินการ

เริ่มดำเนินการปี 2537

 

พื้นที่โครงการ

ประมาณ 93,750 ไร่

 

แผนการปฏิบัติงานประจำปี 2545

แผนงาน/กิจกรรม

หน่วยวัด

ปริมาณงาน

1.บำรุงป่าไม้ใช้สอย ไร่ 770
2. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 2-6 ปี ไร่ 900
3. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 7-10 ปี ไร่ 7,500
4. บำรุงรักษาสวนเดิมเพื่อการสาธิตและวิจัย ไร่ 300
5. เพาะชำหญ้าแฝก กล้า 100,000
6. แนวกันไฟ

กม.

80
7. บำรุงรักษาแปลงส่งเสริมวนเกษตรและการปลูกต้นไม้สองข้างทาง งาน 1
8. งานอำนวยการและติดตามประเมินผล เดือน 12
 

ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี 2531 - 2544

  1. ควบคุมไฟป่าพื้นที่ทรงงานและพื้นที่ข้างเคียง 567,425 ไร่
  2. งานปลูกป่าและงานบำรุงรักษา 18,106 ไร่
  3. งานปลูกและบำรุงรักษาสวนป่าเทอดพระเกียรติ 12,187 ไร่
  4. เพาะชำหญ้าแฝก 11,700,000 กล้า
  5. เพาะชำกล้าไม้ 650,000 กล้า
  6. จัดทำแนวกันไฟ 350 กิโลเมตร
  7. งานบำรุงดูแลรักษาแปลงส่งเสริมวนเกษตรและต้นไม้สองข้างทาง 1 งาน
  8. งานบำรุงป่าไม้ใช้สอย 770 ไร่
  9. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 2-6 ปี 2,100 ไร่
  10. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 7-10 ปี 13,440 ไร่
  11. บำรุงรักษาสวนเดิมเพื่อการสาธิตและวิจัย 300 ไร่
  12. ฝึกอบรมอาสาสมัครป้องกันไฟป่า 24 รุ่น
  13. บำรุงรักษาแปลงส่งเสริมวนเกษตรและต้นไม้สองข้างทาง 1 งาน
  14. งานอำนวยการและติดตามผล 12 เดือน