โครงการศูนย์ศึกษาพันธุ์ไม้ป่าสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ จังหวัดราชบุรี

 

ความเป็นมา

ในปัจจุบันทรัพยากรป่าไม้ได้ถูกบุกรุกทำลายลงเป็นจำนวนมาก ทำให้ความสมดุลทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปลี่ยนแปลงไปซึ่งส่งผลกระทบต่อพันธุ์ไม้ที่มีค่าบางชนิดที่เริ่มจะหายากและใกล้จะสูญพันธุ์ไป อนุชนรุ่นหลังแทบจะไม่รู้จักหรือพบเห็น ความคิดริเริ่มรวบรวมชนิดพันธุ์ไม้ท้องถิ่นและพันธุ์ไม้ที่มีค่านำมาปลูกเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุ์จะก่อให้เกิดผล ประโยชน์แก่ ประเทศชาติหลายประการทั้งทางตรงและทางอ้อม อันไม่สามารถประเมินมูลค่าได้โดยการจัดสร้างสวนรวมพันธุ์ไม้ ป่าเฉลิมพระเกียรติ นับเป็นโครงการหนึ่งที่มี คุณค่าเกิดจากการร่วมแรงร่วมใจของหน่วยงานภาครัฐและประชาชนจัดสร้างขึ้น เพื่อถวายแด่สมเด็จพระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสที่จะทรงมีพระชนมพรรษาครบ 60 ปี ในพุทธศักราช 2535 นี้

 

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ไม้ท้องถิ่นดั้งเดิม และมีคุณค่าทางเศรษฐกิจ รวมทั้งพันธุ์ไม้ หายาก
  2. เพื่อดำรงรักษาสภาพป่าธรรมชาติในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติสำหรับเป็นแหล่งพันธุกรรมไม้ป่า และเป็นแหล่งป้องกันสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติของประเทศไทยในระยะยาวอย่างต่อเนื่อง
  3. เพื่อฟื้นฟูสภาพป่าที่ไม่เหมาะสมกับเกษตรกรรม ซึ่งมีสภาพเสื่อมโทรมให้กลับฟื้นคืนสภาพสมบูรณ์ดังเดิม
  4. เพื่อป้องกันแหล่งสำหรับศึกษาวิจัย และค้นคว้าทางด้านวิชาการป่าไม้
  5. เพื่อจัดเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ ควบคู่ไปกับการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดราชบุรี
  6. เพื่อทำให้ราษฎรในพื้นที่โครงการมีรายได้จากการรับจ้างปลูกป่า เพื่อเป็นรายได้เสริมในครอบครัว
 

ที่ตั้งโครงการ

ตำบลตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี

 

หน่วยงานที่รับผิดชอบโครงการ

สำนักวิชาการ (ส่วนวนวัฒนวิจัย)

 

ระยะเวลาดำเนินการ

เริ่มดำเนินการ ปี พ.ศ. 2536

 

พื้นที่โครงการ 

ประมาณ 3,000 ไร่

 

แผนการปฏิบัติงานประจำปี 2545

แผนงาน/กิจกรรม

หน่วยวัด

ปริมาณงาน

1. บำรุงรักษาสวนเดิมเพื่อการสาธิตและวิจัย ไร่ 125
2. ดูแลรักษาพลับพลาที่ประทับ และสถานที่ท่องเที่ยวบริเวณแก่งส้มแมว รวมทั้ง อภิบาลสัตว์ป่าที่ทรงปล่อยในบริเวณพื้นที่โครงการ งาน 1
3. งานป้องกันดูแลพื้นที่และสำรวจหาพันธุ์ไม้ป่าในโครงการฯ งาน 1
4. งานปรับปรุงและพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว งาน 1
5. งานดูแลแปลงทดลองวนเกษตรทฤษฎีใหม่ งาน 1

   

ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี 2533 - 2544 (กรมป่าไม้)

  1. ปลูกป่าและบำรุงรักษา 3,000 ไร่
  2. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 2-6 ปี 2,000 ไร่
  3. บำรุงรักษาสวนเดิม อายุ 7-10 ปี 1,100 ไร่
  4. บำรุงรักษาสวนเดิมเพื่อการสาธิตและวิจัย 125 ไร่
  5. สร้างสวนรวมพันธุ์ไม้ 1 สวน
  6. เพาะชำกล้าไม้ 850,000 กล้า
  7. งานดูแลรักษาสัตว์ป่าที่ทรงปล่อย 1 งาน
  8. งานดูแลรักษาพลับพลาที่ประทับที่ท่องเที่ยวบริเวณแก่งส้มแมว 1 งาน
  9. ดูแลรักษาแปลงไม้ผล 100 ไร่
  10. งานดูแลแปลงทดลองวนเกษตรทฤษฎีใหม่ 3 งาน
  11. งานป้องกันรักษาป่าและควบคุมไฟป่า 3,000 ไร่
  12. ดูแลรักษาระบบนิเวศวิทยาป่าดิบชื้น 1 โครงการ
  13. งานอำนวยการ ประชาสัมพันธ์ และติดตามผล 1 งาน
  14. ป้องกันรักษาพื้นที่ ควบคุมไฟป่า และดูแลอภิบาลสัตว์ป่าที่ทรงปล่อยไว้ในพื้นที่โครงการฯ 3,000 ไร่
  15. บำรุงแปลงสาธิต 400 ไร่
  16. งานอำนวยการและจัดเตรียมรับเสด็จ 1 งาน
  17. งานปรับปรุงและพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว 2 งาน
  18. ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ (ปีที่ 2-6) 400 ไร่
  19. งานฝึกอบรมราษฎร 2 รุ่น
  20. งานป้องกันดูแลรักษาพื้นที่โครงการ 1 งาน
  21. งานป้องกันดูแลรักษาพื้นที่และสำรวจพันธุ์ไม้ป่าในโครงการฯ 1 งาน