โครงการจัดทำระบบฐานข้อมูลเพื่อการตัดสินใจในการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ

     เพื่อให้การปฏิบัติภารกิจของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผล สามารถจัดการข้อมูลของทรัพยากรในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะข้อมูลทรัพยากรที่มีอยู่
ในเขตอุทยานแห่งชาติให้อยู่ในระบบฐานข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ สามารถเชื่อมโยงเป็นเครือข่าย
ระบบการจัดการฐานข้อมูลทรัพยากรที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ

     เพื่อเป็นฐานข้อมูลที่สามารถรองรับ และสนับสนุนการพัฒนาระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหาร
และระบบสารสนเทศเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจในอนาคต ตลอดจนสามารถเพิ่มประสิทธิภาพ
และศักยภาพของ บุคลากรด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
จึงได้จัดทำ "โครงการจัดทำระบบฐานข้อมูลเพื่อการตัดสินใจในการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ" ขึ้น

  เข้าสู่โครงการจัดทำระบบฐานข้อมูลเพื่อการตัดสินใจในการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ



       โครงการศึกษาขีดความสามารถในการรองรับได้ของพื้นที่อุทยานแห่งชาติ

     อุทยานแห่งชาติมีแหล่งทรัพยากรธรรมชาติและเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญทำให้มีนักท่องเที่ยว
เดินทางเข้าไปใช้ประโยชน์พื้นที่ในเขตอุทยานแห่งชาติ เพื่อดำเนินกิจกรรมนันทนาการต่างๆ มากมาย
อย่างไรก็ตามการปล่อยให้มีการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวจนเกินขีดความสามารถในการรองรับได้ของ
พื้นที่อาจก่อให้เกิดปัญหาในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ  เพื่อรองรับการใช้ประโยชน์ของนักท่อง
เที่ยวเอง เช่น ปัญหาความแออัดสิ่งอำนวยความสะดวกไม่เพียงพอ รวมทั้งอาจก่อให้เกิดผลกระทบจาก
กิจกรรมนันทนาการ ซึ่งจะนำไปสู่ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีผลทำให้
ความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวลดลง และเป็นผลเสียต่อการท่องเที่ยวในระยะยาวด้วย

     ดังนั้นกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช จึงได้ดำเนินการศึกษาขีดความสามารถในการรอง
รับได้ของพื้นที่อุทยานแห่งชาติเพื่อใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการจัดการทรัพยากรท่องเที่ยวและ
นันทนาการให้อำนวยประโยชน์ได้สูงสุด  โดยยังคงประโยชน์ในด้านอื่นๆ  ไม่ว่าจะเป็นการอนุรักษ์
หรือการรักษาสภาพธรรมชาติอย่างยั่งยืนและคงไว้ซึ่งความเป็นแหล่งความรู้ในการศึกษาด้านธรรมชาติ
วิทยา  กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้ดำเนินการศึกษาโดยมีอุทยานแห่งชาตินำร่องดังต่อไปนี้

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์
อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ - ปุย อุทยานแห่งชาติเอราวัณ
อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด

     การศึกษาขีดความสามารถในการรองรับได้ เป็นการศึกษาปัจจัยชี้วัดผลกระทบจากกิจกรรมการ
ท่องเที่ยวที่มีต่อระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการ
ประเมินขีดความสามารถในการรองรับได้ด้านการท่องเที่ยว คุณลักษณะโดยทั่วไปของขีดความ
สามารถในการรองรับนักท่องเที่ยวจะขึ้นอยู่กับภูมิประเทศ ขนาดของพื้นที่รองรับ ประเภทของกิจกรรม
และประสบการณ์หรือลักษณะนิสัยของนักท่องเที่ยว ระดับความหนาแน่นที่ยังคงให้ความพึงพอใจต่อ
กิจกรรมนันทนาการของนักท่องเที่ยวที่มาเยี่ยมชม ในแต่ละแหล่งท่องเที่ยวจะผันแปรแตกต่างกันไป
ในแต่ละพื้นที่



       ระบบประเมินคุณภาพมาตรฐานการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ

     อุทยานแห่งชาตินับว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติสำหรับการท่องเที่ยวที่สำคัญของประเทศ
โดยได้รองรับนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 9.40 ล้านคนในปี พ.ศ.2536
เป็น 13.37 ล้านคน ในปีพ.ศ. 2548 จึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญของการท่องเที่ยวเชิง
นิเวศ (ecotourism) ในพื้นที่ธรรมชาติ อย่างไรก็ดี การจัดการอุทยานแห่งชาติในช่วง 40 กว่าปีที่ผ่าน
มาได้ประสบกับปัญหาการบุกรุกพื้นที่และลักลอบใช้ประโยชน์จากป่า และปัญหาการจัดการด้านการ
ท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ เนื่องจากการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและการบริการด้านการท่องเที่ยวใน
อุทยานแห่งชาติยังไม่มีเกณฑ์มาตรฐานการพัฒนาที่ชัดเจนพอ ส่งผลให้แหล่งท่องเที่ยวบางแห่งใน
อุทยานแห่งชาติขาดความสมดุลระหว่างการพัฒนาเพื่อรองรับกิจกรรมท่องเที่ยว และการอนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติ จากสภาพปัญหาดังกล่าว จึงมีความจำเป็นต้องศึกษาเกณฑ์กำหนดมาตรฐาน
การพัฒนาคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวและกิจกรรมท่องเที่ยวในเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติอย่างเป็น
รูปธรรมที่ชัดเจนและเชื่อถือได้ เพื่อให้อุทยานแห่งชาติได้ใช้เกณฑ์มาตรฐานดังกล่าวมากำหนด
เป็นแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวให้บรรลุถึงมาตรฐานคุณภาพของการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน (sustainable tourism) ต่อไป

     ในฐานะหน่วยงานหลักที่ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและแผนงานการพัฒนาอุทยานแห่งชาติของ
ประเทศ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว
โดยมีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาอุทยานแห่งชาติให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีคุณภาพและมีมาตรฐาน
การให้บริการควบคู่ไปกับการพัฒนาอุทยานแห่งชาติให้เป็นแหล่งเรียนรู้และศึกษาธรรมชาติแก่
นักท่องเที่ยวให้เกิดความตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
ประกอบกับรัฐบาลยังได้จัดการบริหารราชการแนวใหม่ที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ กล่าวคือ แผนการพัฒนาใดๆ
ก็ตามจะต้องมีเกณฑ์มาตรฐานที่นำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งมีเครื่องมือที่สามารถ
วัดผลสำเร็จและคุณภาพของงานได้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม ดังนั้น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพันธุ์พืช จึงทำการศึกษาเกณฑ์มาตรฐานของการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ และ
การให้บริการในอุทยานแห่งชาติขึ้น เพื่อนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการกำกับดูแลอุทยานแห่งชาติใน
ความรับผิดชอบ และเป็นแนวทาในการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพและเป็นมาตรฐานเดียวกัน อันจะ
ก่อให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจการท่องเที่ยวควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ซึ่งเป็นการพัฒนาอย่างยั่งยืน (sustainable development) สืบไป โดยมีวัตถุประสงค์ของการศึกษาดังนี้

     1. เพื่อกำหนดเกณฑ์มาตรฐานการท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ 2 ด้านคือ มาตรฐานของแหล่ง
ท่องเที่ยวในอุทยานฯ และมาตรฐานของการให้บริการในอุทยานฯ ที่มีข้อกำหนดหลักเกณฑ์และตัวชี้วัด
ที่เป็นรูปธรรมชัดเจนและเชื่อถือได้

     2. เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการวัดและประเมินผล มาตรฐานของแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานฯ และมาตรฐานการให้บริการในอุทยานแห่งชาติ ตามข้อกำหนดหลักเกณฑ์และตัวชี้วัดที่เป็นรูปธรรมชัดเจนและเชื่อถือได้

     3. เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะแนวทาง และวิธีการจัดระบบการตรวจสอบรับรองมาตรฐานของการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติตามข้อกำหนดเกณฑ์มาตรฐานและตัวชี้วัดทั้ง 2 ด้าน พร้อมด้วยแนวทางและวิธีการเพื่อปรับปรุงและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติและการให้บริการในอุทยานแห่งชาติให้มีคุณภาพตามข้อกำหนดเกณฑ์มาตรฐานได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

  อ่านต่อ
  เข้าสู่ระบบประเมินคุณภาพมาตรฐานการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ

     

Visitor ::
Copyright (C) 2004. Naional Park Research Division

ส่วนศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติ, สำนักอุทยานแห่งชาติ, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
61 ถ.พหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900 โทรศัพท์์ 0-2561-0777 ต่อ 1723