พื้นที่ชุ่มน้ำ "ทุ่งสามร้อยยอด"

       บทนำ | ความเป็นมา |  ระบบนิเวศ | การกำเนิด | ความหลากหลายทางชีวภาพ |  สภาพปัญหา | มาตรการอนุรักษ์ |  การเดินทาง |  เอกสารอ้างอิง

        การกำเนิดของทุ่งสามร้อยยอด

          ในสมัยโบราณ น้ำที่ไหลลงมาจากเทือกเขาตะนาวศรี ในเขตต่อเนื่องของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์และเพชรบุรี ไหลตามลำน้ำสายใหญ่ผ่านด้านทิศตะวันตกของเทือกเขาสามร้อยยอดไปสู่ทะเลที่บ้านเขาแดง ตำบลเขาแดง อำเภอกุยบุรี เรียกว่า คลองเขาแดงและอีกสายหนึ่งแยกไปสู่ทะเลตามแม่น้ำปราณบุรี ต่อมาเกิดสันดอนขึ้น เนื่องจากคลื่นลมพัดพาเอาทรายมาทับถมเป็นจำนวนมาก      กีดขวางการไหลของน้ำที่ไหลออกทะเล ปัจจุบันสันดอนนี้เป็นที่ตั้งของบ้านดอนบ่อกุ่มและบ้านดอนมะขาม           สันดอนนี้ทำให้น้ำที่ระบายออกด้านคลองเขาแดงไม่สะดวก กอปรกับพื้นที่ที่เป็นทุ่งในปัจจุบันเป็นแอ่งกะทะน้ำจึงท่วมขังอยู่ ระดับน้ำที่ลึกที่สุดประมาณ 2 เมตร อยู่ด้านตะวันออกของทุ่งใกล้ชายเขา ในฤดูน้ำหลาก น้ำบางส่วนจะเอ่อไหลล้นไปยังทะเลได้ สมัยที่คาดว่าเรือสำเภาจีนมาล่มจมลงนั้นมีคนพบเสากระโดงเรือจมอยู่ในดิน Chalermlarp (1990) ได้รายงานการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งในบริเวณรอบเทือกเขาสามร้อยยอดจากอดีตถึงปัจจุบันว่ามีถึง 4 ยุค แต่มิได้กำหนดช่วงเวลาไว้  ลักษณะของดินและน้ำ          กองสำรวจดิน (2527) ได้รายงานการสำรวจดินบริเวณชายทุ่งสามร้อยยอดว่า ดินมีสารพวกซัลเฟตที่มีอยู่ในน้ำทะเล ถูกแปรสภาพโดยกิจกรรมของจุลินทรีย์ และมีขบวนการอ็อกซิเดชั่น ( oxidation ) เป็นผลให้เกิดกรดกำมะถันและเกิดปฏิกริยาต่อไปอีกเกิดสารจาโรไซด์ ( jarosite ) ซึ่งเป็นสารสีเหลืองฟางข้าวหรือที่เรียกว่า แคทเคลย์( cat clay ) เมื่อถูกอากาศจะมีความเป็นกรดเพิ่มขึ้น จึงเป็นคำตอบที่ดีว่าทำไมเมื่อเราระบายน้ำออกจากพรุหรือทุ่ง พื้นที่จะเป็นกรดยิ่งขึ้น ไม่เหมาะแก่การเพาะปลูกและควรให้มีน้ำท่วมขังอยู่ ดินในทุ่งแห่งนี้อยู่ในชุดองครักษ์ ( Ongkarak Series )(Chalermlarp, 1990)

          น้ำในทุ่งมีความเป็นกรดสูง และทางตอนใต้น้ำค่อนข้างเค็ม โดยเฉพาะในช่วงแล้ง ไม่มีน้ำจืดไปผลักดันน้ำทะเล เช่น ระหว่างเดือนมกราคม ถึง กุมภาพันธ์ น้ำทะเลมีระดับสูงจะแพร่กระจายเข้าไปในทุ่งได้