หน้าหลัก   |   ประวัติสำนักงาน  โครงสร้าง    หน่วยงานในสังกัด    จัดซื้อจัดจ้าง |  หนังสือเวียนสำนัก


อุทยานแห่งชาติตาพระยา

จุดชมวิวผาแดง ละลุ มีอยู่โดยทั่วไปในอุทยานแห่งชาติตาพระยา
 

                           อุทยานแห่งชาติตาพระยาเป็นส่วนหนึ่งในเทือกเขาพนมดงรัก ตั้งอยู่ในแนวทิศตะวันออกยาวไปทางทิศตะวันตก ระหว่างเส้นรุ้งที่
14° 05 ' -14° 22 ' เหนือ และเส้นแวงที่ 102° 30 ' -103° 14 ' ตะวันออก หรือบริเวณของด้านทิศใต้ของที่ราบสูงโคราช มีเนื้อที่ทั้งสิ้นประมาณ 371,250 ไร่ หรือ 594 ตารางกิโลเมตร โดยครอบคลุมเนื้อที่ 2 จังหวัด ได้แก่ สระแก้ว และบุรีรัมย์ อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 380 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศกัมพูชา

ประวัติความเป็นมา

                          เนื่องด้วยกรมป่าไม้ได้รับแจ้งจากกองทัพภาคที่ 1 ขอให้พิจารณาประกาศจัดตั้งป่าบริเวณเทือกเขาบรรทัด รอยต่อ 3 จังหวัด คือ จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดนครราชสีมาและจังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งมีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์เป็นป่าเบญจพรรณป่าดิบแล้ง และป่าเต็งรัง ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ได้พิจารณาแล้ว
จึงให้นายอภิศักดิ์ จัตตุพรพงษ์ นักวิชาการป่าไม้ 5 อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ไปดำเนินการสำรวจและจัดตั้งพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าตาพระยา ป่าดงใหญ่ ป่าบ้านกรวด แปลงที่ห้า และป่าใกล้เคียง ในท้องที่จังหวัดสระแก้ว และจังหวัดบุรีรัมย์ เป็นอุทยานแห่งชาติ ตามคำสั่งกรมป่าไม้ที่ 1640/2534 ลงวันที่ 2 กันยายน 2534 เนื่องจากพื้นที่แห่งนี้เป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญแห่งหนึ่งในอดีต (ปี พ.ศ.2515-พ.ศ.2531) เคยอยู่ภายใต้อิทธิพลของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย มรการต่อสู้ระหว่างเจ้าหน้าที่ของรัฐกับผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยอย่างรุนแรง เกิดความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สินอย่างมากจนกระทั่งปี พ.ศ.2525 ใช้การเมืองนำการทหารจนกองกำลังติดอาวุธของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยยอมเข้ามอบตัวแปรสภาพฐานะเป็นผู้ร่วมพัฒนาชาติไทยในที่สุดความสงบสุข
ในพื้นที่แห่งนี้จึงกลับมาเยือนอีกครั้ง อุทยานแห่งชาติตาพระยาได้รับประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติโดยได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณที่ดินป่าบ้านกรวด แปลงที่ห้า และ ป่าดงใหญ่ ในท้องที่ตำบลบึงเจริญ ตำบลจันทบเพชร ตำบลสายตะกู ตำบลหนองไม้งาม ตำบลปราสาท อำเภอบ้านกรวด ตำบลโนนดินแดง ตำบลลำนางรอง กิ่งอำเภอโนนดินแดง อำเภอละหานทราย ตำบลสำโรงใหม่ ตำบลหนองแวง ตำบลตาจง อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ และป่าตาพระยา ในท้องที่ตำบลทัพราช ตำบลทัพไทย อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 113 ตอนที่ 65ก ลงวันที่ 22 พฤศจิกายน 2539 เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 82 ของประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศ

                           อุทยานแห่งชาติตาพระยา เป็นเทือกเขาสูงจากเทือกเขาบรรทัดตลอดแนวจนไปถึงเทือกเขาพนมดงรัก เป็นแนวเขตติดต่อระหว่างไทยกับประเทศ
กัมพูชา ตั้งแต่หลักเขตประเทศที่ 24 ถึง หลักเขตที่ 28 วางตั้งในแนวทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 206-579 เมตร ยอดเขาที่สูงที่สุดคือ ยอดเขาพรานนุชความสูง 579 เมตรจากระดับน้ำทะเลมีความลาดชันเฉลี่ยทั้งพื้นที่ประมาณ 35 เปอร์เซ็นต์ บริเวณที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของที่ราบสูงโคราช ซึ่งมีความสูงเฉลี่ยประมาณ 100-200 เมตร จากระดับน้ำทะเล ประกอบด้วยเขาวง เขาสะแกกรอง เขาบรรทัด เขาเนินหิน เขาพนมแม่ไก่ เป็นต้นน้ำละธารของลำสะโดน ห้วยซับกระโดน ลำนางรอง ลำจันหัน ห้วยตรุมะเมียง ห้วยแห้ง ห้วยละหอกพลวง ห้วยดินทราย ห้วยนาเหนือ ห้วยพลู และห้วยเมฆา

ลักษณะภูมิอากาศ

                           สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปของภูมิภาคนี้อยู่ภายใต้อิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และลักษณะที่ตั้งของเทือก
เขาพนมดงรัก ในช่วงฤดูลงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม-เดือนตุลาคม ความชุ่มชื้นจะถูกพัดพามาจากทะเลอันดามันและอ่าวไทย จนทำให้พื้นที่
บริเวณนี้ได้รับปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อเดือนวัดได้ระหว่าง 100-140 มิลลิเมตร ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าอยู่ทางทิศใดของเทือกเขาพนมดงรัก ในฤดูลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ เทือกเขาพนมดงรักจะปะทะกับลมมรสุมและทำให้ฝนตกในบริเวณด้านที่รับลมมากกว่าด้านไม่รับลม ฤดูกาลมี 3 ฤดู ได้แก่ ฤดูร้อนเริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนเมษายน ฤดูฝนตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคมและ ฤดูหนาวตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึง เดือนมกราคม สำหรับอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดทั้งปีสูงสุดประมาณ
40 ?C อุณหภูมิต่ำสุดประมาณ 14 ?C (ข้อมูลจากสถานีตรวจอากาศอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ตั้งแต่ พ.ศ.2525-พ.ศ.2534)

พืชพรรณและสัตว์ป่า

                          ในภูมิภาคแถบนี้ยังมรสภาพป่าที่สมบูรณ์กระจายอยู่ในพื้นที่ประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าชนิดนี้ขึ้นอยู่ระดับความสูง 400 เมตร จากระดับน้ำทะเลปรากฏอยู่ทางทิศเหนือและ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของพื้นที่อุทยานแห่งชาติ คือ ในท้องที่จังหวัดบุรีรัมย์ พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ มะค่าโมง แดง ตะแบกใหญ่ ฯลฯ ป่าดิบแล้ง ป่าชนิดนี้อยู่พื้นที่ค่อนข้างราบทางทิศเหนือและทิศตะวันออกเฉียงเหนือของพื้นที่อุทยานแห่งชาติในท้องที่จังหวัดบุรีรัมย์
และบางส่วนของจังหวัดปราจีนบุรี มักจะอยู่ในระดับความสูงประมาณ 100-400 เมตรจกระดับน้ำทะเล พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ มะค่าโมง ยางนา พะยอม ตะเคียนทอง ฯลฯ และป่าเต็งรัง ป่าชนิดนี้อยู่ในพื้นที่ด้านทิศใต้และทิศเหนือบางส่วน อยู่กระจายกันในจังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดบุรีรัมย์ พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ เต็ง รัง และเหียง เป็นต้น

                          สัตว์ที่พบในอุทยานแห่งชาติตาพระยา ประกอบด้วยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่พบเห็นได้แก่ เลียงผา กวางป่า เก้ง กระจง หมี หมูป่า ลิง ค่าง ชะนี อีเห็น
ชะมด เสือไฟ เสือปลา วัวแดง กระทิง หมาใน แมวป่า หมูหริ่ง บ่าง เม่น พังพอน ลิ่น ค้างคาว กระต่ายป่า กระรอก กระรอกบิน กระแต เป็นต้น นกที่พบเห็นได้แก่ นกพญาไฟ นกขุนแผน นกแก้ว นกเขาเขียว นกกางเขนดง นกหัวขวาน เหยี่ยว นกฮูก นกปรอด นกแขวก นกเค้าแมว นกดุเหว่า ไก่ป่า ไก่ฟ้า นกขุนทอง เป็นต้น สัตว์เลื้อยคลาน ที่พบเห็นได้แก่ งูชนิดต่างๆ ตะกวด ตุ๊กแก กิ้งก่า จิ้งเหลน แย้ เป็นต้น ปลาที่พบเห็นได้แก่ ปลาช่อน ปลาดุก ปลากระทิง ปลาหมอ ปลาบู่ ปลาตะเคียน ปลาสลิด ปลาซิว เป็นต้น

แหล่งท่องเที่ยวและจุดเด่นน่าสนใจ

อ่างเก็บน้ำห้วยยาง เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว มีทิวทัศน์รอบบริเวณอ่างสวยงามมากโดยเฉพาะสภาพป่าดิบแล้งที่ยังอุดมสมบูรณ์ มีประชาชน ให้ความสนใจเข้าไปท่องเที่ยวเพื่อพักผ่อนหย่อนใจตลอดทั้งปีการคมนาคมไปตามทางหลวงจังหวัดหมายเลข 3198 อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 20 กิโลเมตร

อ่างเก็บน้ำลำจังหัน เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อยู่ในท้องที่ตำบลสำโรงใหม่ อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ มีทิวทัศน์สวยงามมาก สภาพป่าเป็นดงดิบแล้งอุดมสมบูรณ์มีประชาชนไปพักผ่อนหย่อนใจจำนวนมาก

ศาลมีอักษร เขียนลงบนแผ่นดินแปรลาย พระหัตถ์ของรัชกาลที่ 5 ไว้ ประชาชนส่วนใหญ่แวะมาสักการะและชมทิวทัศน์ซึ่งสวนงามมาก ตั้งอยู่บริเวณตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว

อ่างเก็บน้ำลำปะเทีย เป็นอ่างเก็บน้ำขนากลาง ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแวง อำเภอละหารทราย จังหวัดบุรีรัมย์ มีทิวทัศน์ที่สวยงามประชาชนสนใจไปพักผ่อนเป็นจำนวนมากตลอดปี เดินทางตามทางหลวง แผนดินหมายเลข 348 และเดินทางต่อโดยเส้นทาง รพช.

ละลุ ประติมากรรมทางธรรมชาติที่เกิดจากการกัดกร่อนขิงดิน ลักษณะคล้ายวนอุทยานแพะเมืองผีในเขตจังหวัดแพร่ และเสาดินนาน้อยในอุทยานแห่งชาติศรีน่าน จังหวัดน่าน

อ่างเก็บน้ำห้วยเมฆา เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กที่เกิดจากการสร้างเขื่อนปิดกั้นห้วยเมฆาในปี พ.ศ.2525 ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลหนองไม้งามอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ ริมอ่างเก็บน้ำมีบรรยากาศร่มรื่นเหมาะสำหรับพักผ่อนและเล่นน้ำ การเดินทาง จากอำเภอบ้านกรวดใช้ทางหลวงจังหวัดหมายเลข 2075 ถึง กม. ที่ 145 มีทางแยกซ้ายมือเข้าไปอีกประมาณ 3.5 กิโลเมตร

ลานหินตัด เป็นลักษณะธรรมชาติที่สวยวามมาก ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลปราสาท อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ มีประชาชนสนใจไปเที่ยวชมมาก

ลานกระเจียว เป็นลานหินที่มีดอกกระเจียวขึ้นสวยวามและมีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งท่องเที่ยวแหล่งหนึ่ง ตั้งอยู่ตำบลปราสาท อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์

ช่องโอบก เป็นจุดชมทิวทัศน์บริเวณสันเขาชายแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชาตั้งอยู่ตำบลปราสาท อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ จากจุดนี้จะมองเห็นผืนป่าแน่นทึบเบื้องล่างในเขตกัมพูชาได้กว้างไกล ช่องโอบกเป็นเส้นทางติดต่อระหว่างคนไทยและคนกัมพูชาในอดีตเป็นเวลาช้านาน โอบกเป็นภาษาเขมร โอ แปลว่า ห้วย บก เป็นคำกริยา แปลว่าน้ำไหลอย่างแรง หมายถึง น้ำไหลลงจากภูเขาสูงที่ต่ำอย่างแรงเป็นแห่งๆ คนทั่วไปจึงนิยมเรียกว่าช่องโอบก หมายถึง เส้นทางที่สำหรับน้ำไหลลงอย่างแรง

                          เมื่อ พ.ศ.2518 เป็นต้นมา กัมพูชาได้เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบบสังคมนิยมและได้ใช้ช่อง โอบกเป็นช่องทางลำเลียงกำลังพลและอาวุธ
ยุทโธปกรณ์ ข้ามมาก่อการร้ายในประเทศได้มีการสู้รบอย่างต่อเนื่องตลอดมา โดยยึดเอาช่องโอบกเป็นเนิน 472 และเนิน 538 เป็นฐานที่มั่นในการสู้รับ
เมื่อ พ.ศ.2528 กองกำลังสุรนารีกองทัพภาคที่ 2 โดย ฉก.ร.23 ได้เข้าผลักดันและยึดเนิน 472 ไว้ได้จนถึงปัจจุบัน
เมื่อปี พ.ศ.2530 กองกำลังสุรนารี กองทัพภาคที่ 2 โดย ฉก.ร.8 ได้เข้าผลักดัน และยึดฐานปฏิบัติการปากช่องโอบกแห่งนี้ไว้ได้ เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ.2531 ปัจจุบันมีหน่วยทหารพรานคอยดูแลพื้นที่ทางเข้าอยู่ตรงนิคมบ้านกรวดเข้าไป ประมาณ 11 กิโลเมตร จะถึงจุดชมทิวทัศน์

ปราสาทเขาโล้น เป็นปราสาทเก่าแก่สมัยขอมโบราณตั้งอยู่ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว เป็นโบราณสถานซึ่งประชาชนให้ความสนใจเยี่ยมชมจำนวนมาก เดินทางโย เส้นทาง รพช.

ปราสาทบายแบก เป็นปราสาทหินเก่าแก่สมัยขอมตั้งอยู่ตำบลจันทบเพชร อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์

แหล่งโลหะกรรม เป็นแหล่งวัฒนธรรมสมัยของโบราณตั้งอยู่ตำบลจันทบเพชร อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ ประชาชนสนใจไปเที่ยวชมวัตถุโบราณกันมาก

ปราสาททอง เป็นโบราณสมัยขอม ตั้งอยู่ตำบลปราสาท อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ มียอดปราสาททองที่มีความงดงามมาก

นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวและกิจกรรมที่น่าสนใจอีกมากมายเช่น เขายักษ์ มีภาพแกะสลักโบราณรูปฤาษีบนก้อนหินขนาดใหญ่ ตั้งอยู่บริเวณทางเข้าอุทยาน
แห่งชาติประมาณ กิโลเมตรที่ 5 จุดชมทิวทัศน์เทือกเขาพนมดงรัก (ผาแดง) ซึ่งอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 3 กิโลเมตร ชมป่ากระบอง
เพชรยักษ์ ทางเดินศึกษาธรรมชาติ
อยู่ห่างจาก ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ 1.5 กิโลเมตร สามารถศึกษากล้วยไม้และพืชพันธุ์นานาชนิด

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงอุทยานแห่งชาติที่น่าสนใจ ได้แก่ อ่างเก็บน้ำลำนางรอง เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อยู่ในท้องที่ตำบลลำนางรอง อำเภอละหานทราย
จังหวัดบุรีรัมย์ มีทิวทัศน์รอบอ่างสวยงามมาก สภาพป่ายังอุดมสมบูรณ์มีประชาชนให้ความสนใจเข้ามาท่องเที่ยวพักผ่อนตลอดปี มีชายหาดสำหรับเล่นน้ำเหมาะสำหรับท่องเที่ยวในวันสงกรานต์การเดินทางจากอำเภอโนนดินแดง ใช้ทาหลวงแผ่นดินหมายเลข 348 มาถึงบริเวณ กม.ที่ 98
แล้วแยกเข้าไปอีก 2 กิโลเมตร จะถึงเขื่อนลำนางรอง อนุสาวรีย์เราสู้ เป็นอนุสาวรีย์ ท่าร้างขึ้นอยู่ด้วยความพร้อมใจของประชาชนและเจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่ง
สละชีพเพื่อชาติไทยป้องกันประเทศ ตั้งอยู่ตำบลโนนดินแดง อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ บริเวณทางเข้าเขื่อน ลำนางรอง

การเดินทาง

การเดินทางสู่อุทยานแห่งชาติตาพระยา สามารถเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปยังอรัญประเทศระยะทาง 245 กิโลเมตร แล้วใช้เส้นทางสายอรัญประเทศ-นางรอง อุทยานแห่งชาติตาพระยาอยู่ห่างจากอำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี ประมาณ 250 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากอำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ประมาณ 140 กิโลเมตร

             ภาพถ่าย...ได้รับความอนุเคราะห์จาก หน.อุทยานแห่งชาติตาพระยา นายอรรถพล ศูนย์จันทร์ นักวิชาการป่าไม้ 7ว
             ผู้พิมพ์.......น.ส.พยุงศรี โพเพ็ง และนายอธิศักดิ์ ดุรงค์กาญจน์
             ผู้จัดทำ......นายอุดม คำจันทึก นักวิชาการป่าไม้ 7ว สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 1(ปราจีนบุรี)

             ข้อมูลอุทยานแห่งชาติตาพระยา(PDF)

             ลิ้งค์ไปข้อมูลอุทยานแห่งชาติตาพระยา กรมอุทยานแห่งชาติฯ