บัญชีรายชื่อผีเสื้อกลางวันในพื้นที่คุ้มครอง
CHECKLIST OF BUTTERFLIES
IN PROTECTED AREAS
สืบเนื่องจากในปี พ.ศ. 2542-2543
เกิดโครงการจ้างงานภายใต้มาตรการเพิ่มการใช้จ่ายภาครัฐ
เพื่อกระต้นเศษฐกิจ
หรือที่รู้จักกันในนาม "โครงการมิยาซาวา" โดยสำนักทรัพยากรธรรมชาติ
กรมป่าไม้ในขณะนั้น ได้จ้างลูกจ้าง ชั่วคราวรายวันในระดับปริญญาตรี
เพื่อการสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ในพื้นที่รับผิดชอบ
โดยเน้นการสำรวจทรัพยากรธรรมชาติทั้งทางกายภาพและชีวภาพ ใช้เวลาดำเนินการ 1 ปี
(พฤษภาคม 2542 – เมษายน 2543) ซึ่งกลุ่มแมลงศัตรูป่าไม้
ส่วนวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมป่าไม้ สำนักวิชาการป่าไม้ สังกัดกรมป่าไม้ในขณะนั้น
ได้ร่วมทำโครงการสำรวจทรัพยากรชีวภาพ ด้วยการสำรวจจัดทำบัญชีรายชื่อผีเสื้อกลางวัน
โดยได้จัดส่งนักวิชาการของกลุ่มฯ ไปเป็นวิทยากร เพื่อให้ความรู้ใน
เรื่องของผีเสื้อ
วิธีการเก็บตัวอย่าง และการเก็บรักษาตัวอย่าง พร้อมทั้งได้จัดหาอุปกรณ์ในการสำรวจ
และกลุ่มฯ ยังได้ทำหน้าที่จำแนกชนิดผีเสื้อด้วย ทั้งนี้
เป็นความร่วมมือระหว่างกลุ่มแมลงศัตรูป่าไม้ สำนักงานป่าไม้เขตต่าง ๆ
และสำนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ กรมป่าไม้
จนได้เป็นบัญชีรายชื่อผีเสื้อกลางวันทั้งสิ้น 63 บัญชี
โดยมีการกระจายของพื้นที่ดังภาพ และได้มีการรวบรวมและนำเสนอให้เจ้าของพื้นที่
และผู้เกี่ยวข้องได้นำข้อมูลไปใช้ประโยชน์อย่างหลากหลาย
จากการปฏิรูประบบราชการ ในปี พ.ศ. 2545 และได้มีการปรับองค์กรอีกครั้งในปี 2547
กลุ่มแมลงศัตรูป่าไม้
จึงได้ปรับเปลี่ยนองค์กรเป็นกลุ่มงานกีฏวิทยาและจุลชีววิทยาป่าไม้
สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช ภายใต้สังกัดกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพันธุ์พืช
ซึ่งตลอดระยะเวลาดังกล่าวบัญชีรายชื่อผีเสื้อนี้ยังคงได้รับความสนใจจากหน่วยงานต่าง
ๆ ทั้งภายใน และนอกกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช อย่างต่อเนื่อง
ประกอบกับภาคีสมาชิกของอนุสัญญาความหลากหลายทางชีวภาพเห็นชอบร่วมกับสหประชาชาติ
ได้กำหนดให้ พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010)
เป็นปีที่ให้มีการลดลงของการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ
ซึ่งได้รับการรับรองจากสหประชาชาติในการประชุมสุดยอดด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน
และทุกองค์กรจักต้องจัดทำแผนเพื่อตอบสนองต่อเป้าหมายดังกล่าว
เป็นที่ทราบกันดีว่า แมลงเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีวิวัฒนาการมามากกว่า 400
ล้านปีก่อนการกำเนิดของไดโนเสาร์ และเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความหลากหลายมากที่สุด
ทั้งความหลากหลายในรูปร่าง และถิ่นที่อยู่
มีผู้ประเมินว่าในโลกนี้มีสิ่งมีชีวิตที่เป็นแมลงถึง 50.8% ของสิ่งมีชีวิตทั้งหมด
ซึ่งพบกระจัดกระจายอยู่ทั้งในดิน บนดิน ในอากาศ และในน้ำ
และเนื่องจากความหลากหลายดังกล่าว
การศึกษาวิจัยจึงจำเป็นต้องกระทำโดยการคัดเลือกเฉพาะกลุ่มหนึ่ง
กลุ่มใดของแมลงเท่านั้น ซึ่งในกรณีนี้ ผีเสื้อกลางวัน
เป็นแมลงกลุ่มหนึ่งซึ่งมีความสำคัญทั้งในเรื่องของปริมาณ และคุณภาพ
มีการใช้ประโยชน์ที่หลากหลาย มีแนวทางการสำรวจที่ชัดเจนแน่นนอน
มีเอกสารตำราที่สามารถวิเคราะห์ชื่อได้แล้วทั้งหมด
ซึ่งหนังสือนี้จะเป็นการรวบรวมบัญชีรายชื่อผีเสื้อกลางวันภายใต้โครงการมิยาซาวา
และจากโครงการวิจัยต่าง ๆ ที่กลุ่มงานฯ เคยได้ดำเนินการไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539
เป็นต้นมา โดยพยายามมุ่งเน้นเพื่อให้ได้บทสรุปในการจัดสถานภาพ เพื่อการเฝ้าระวัง
จนถึงการนำไปใช้ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิผล
และเป็นแนวทางหนึ่งในการเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงความหลากหลายของผีเสื้อกลางวัน
เพื่อสนับสนุนเป้าหมายปี ค.ศ. 2010 ของอนุสัญญาฯ ข้างต้น