Plant of the month December,2019
English (ไทย)

 

 

โสกเหลือง  
Saraca thaipingensis Cantley ex Prain, J. As. Soc. Bengal 66(2): 211, 490. 1897.
วงศ์ Fabaceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 25 ม. หูใบขนาดเล็กเชื่อมติดกัน ร่วงเร็ว ใบประกอบชั้นเดียว เรียงเวียน แกนใบประกอบยาว 20-75 ซม. ใบย่อยมี 4-8 คู่ รูปไข่ รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ยาว 7-32 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนรูปลิ่มหรือกลม ก้านใบย่อยยาว 1-1.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่น ออกตามกิ่งและลำต้น ช่อกว้าง 15-35 ซม. ยาวได้ถึง 45 ซม. ใบประดับรูปไข่ ยาว 1-3.5 ซม. ร่วงเร็ว ดอกเป็นดอกสมบูรณ์เพศหรือดอกเพศผู้ ใบประดับย่อย 2 อัน รูปใบหอก ยาว 0.6-1.7 ซม. ร่วงเร็ว ก้านดอกยาวประมาณ 1 ซม. ฐานดอกรูปหลอด ยาว 1-2.5 ซม. กลีบเลี้ยงคล้ายกลีบดอก มี 4 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อม รูปไข่ ยาว 0.5-1 ซม. สีเหลืองหรืออมส้ม จานฐานดอกติดที่ปลายหลอดกลีบเลี้ยง เปลียนเป็นสีแดงอมน้ำตาล ไม่มีกลีบดอก เกสรเพศผู้ 3-7 อัน ติดบนจานฐานดอก อับเรณูติดด้านหลัง แตกตามยาว รังไข่มีขน ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ยอดเกสรเป็นตุ่ม ฝักรูปใบหอก ยาว 15-40 ซม. แบน โค้งทั้งสองด้าน ปลายมีจะงอย ยาวประมาณ 1.5 ซม. ฝักอ่อนสีม่วง มี 6-8 เมล็ด เมล็ดรูปรี ยาวประมาณ 3.5 ซม.

 

 

การกระจายพันธุ์  พบที่พม่าตอนใต้ คาบสมุทรมลายู และชวา ในไทยพบทางภาคใต้ที่ภูเก็ต ตรัง ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส ขึ้นตามริมลำธารในป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร เปลือกมีสรรพคุณต้านอนุมูลอิสระ ดอกมีกลิ่นหอม โดยเฉพาะตอนกลางคืน ชื่ออื่น ๆ ศรียะลา
คำระบุชนิด 'thaipingensis' หมายถึงชื่อเมือง Taiping ในมาเลเซีย สถานที่เก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ

ภาพ  ปรีชา การะเกตุ, ราชันย์ ภู่มา (cultivated)

เอกสารอ้างอิง
Ding Hou, Larsen, K. & Larsen, S.S. (1996).  Caesalpiniaceae (Leguminosae-Caesalpinioideae) (Saraca). In Flora Malesiana Vol. 12: 660-673.
Larsen, K., Larsen, S.S. & Vidal, J.E. (1984).  Leguminosae-Caesalpinioideae. In Flora of Thailand Vol. 4(1): 94-98.



ความพึงพอการใช้งานหน้าพืชเด่นประจำเดือน