สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



งำเงาะ
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Winitia cauliflora (Scheff.) Chaowasku

Annonaceae

ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 5-12 ม. แยกเพศร่วมต้น ใบเรียงเวียน รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 12-25 ซม. แผ่นใบด้านล่างมีเกล็ดเป็นตุ่มกระจาย ก้านใบยาว 0.5-1 ซม. ดอกออกเป็นกระจุกตามลำต้น ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียคล้ายกัน กลีบเลี้ยง 3 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อม กลีบรูปรีกว้าง ยาวประมาณ 5 มม. กว้างประมาณ 8 มม. ดอกสีเหลืองอ่อนหรือครีม มี 6 กลีบ เรียง 2 วง แผ่นกลีบหนา กลีบวงนอกรูปไข่กลับ ยาว 1-1.3 ซม. กลีบในรูปคุ่ม ขนาดเล็กกว่ากลีบนอก ฐานดอกรูปครึ่งวงกลม เกสรเพศผู้จำนวนมาก เรียงเป็นชั้น ๆ ยาวประมาณ 2.5 มม. คาร์เพลจำนวนมาก ผลกลุ่ม ทรงรีเกือบกลม ยาว 4-5 ซม. มีขนละเอียด สีน้ำตาลดำ มี 4-6 เมล็ด เรียง 2 แถว ยาวประมาณ 3 ซม.

พบที่คาบสมุทรมลายู สุมาตรา และภาคใต้ตอนล่างของไทยที่ยะลา นราธิวาส ขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูง 200-700 เมตร

สกุล Winitia Chaowasku เป็นสกุลที่แยกมาจากสกุล Stelechocarpus มี 2 ชนิด อีกชนิด คือ W. expansa Chaowasku เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย พบเฉพาะที่เขาปู่เขาย่า จังหวัดพัทลุง ชื่อสกุลตั้งตามชื่อพระยาวินิจวนันดร (โต โกเมศ) บิดาแห่งพฤกษศาสตร์ของไทย

ชื่อพ้อง  Sageraea cauliflora Scheff., Stelechocarpus cauliflorus (Scheff.) R. E. Fr.

หมายเหตุ  ภาพประกอบในหนังสือ ภาพดอก เป็น ปาหนันใต้ Goniothalamus ridleyi King (ขอขอบคุณ อ. สุธีร์ ดวงใจ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำหรับข้อมูล)

ชื่ออื่น   งำเงาะ (ปัตตานี); ปีแซบุเก๊ะ (มาเลย์-ปัตตานี)

งำเงาะ: ดอกออกเป็นกระจุกตามลำต้น ผลมีขนละเอียดสีน้ำตาลดำ (ภาพผล: บันนังสตา ยะลา - มานพ ผู้พัฒน์; ภาพดอก: Simon Gardner)

เอกสารอ้างอิง

Chaowasku, T. and R.W.J.M. van der Hama. (2013). Integrative systematics supports the establishment of Winitia, a new genus of Annonaceae (Malmeoideae, Miliuseae) allied to Stelechocarpus and Sageraea. Systematics and Biodiversity 11(2): 195-207.

Sinclair, J. (1955). A revision of the Malayan Annonaceae. Gardens’ Bulletin Singapore 14: 182-184.

ปีแซบุเก๊ะ
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Winitia cauliflora (Scheff.) Chaowasku

Annonaceae

ดูที่ งำเงาะ