สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ตะพิดป่า
วันที่ 15 ธันวาคม 2559

Typhonium roxburghii Schott

Araceae

ดูที่ บอนแบ้ว



บอนแบ้ว
วันที่ 15 ธันวาคม 2559

Typhonium roxburghii Schott

Araceae

ไม้ล้มลุก สูง 10-40 ซม. มีหัวใต้ดินกลม ใบรูปสามเหลี่ยมคล้ายไตหรือแยก 3 พู ยาว 5-17 ซม. ก้านใบยาว 10-35 ซม. ช่อดอกแบบช่อเชิงลดมีกาบ ออกหลังผลิใบ มีกลิ่นเหม็น ก้านช่อยาว 2-9 ซม. กาบยาว 8-18 ซม. กาบล่างรูปไข่ ยาว 2-3.5 ซม. ด้านในสีม่วงอมน้ำตาลแดง ด้านนอกสีน้ำตาลอมเขียว โคนบิดม้วนโอบรอบช่อ ปลายกาบคอดเรียวยาว บิดเวียนเล็กน้อย ยาว 6-15 ซม. ช่อดอกยาวเท่า ๆ กาบล่าง ช่วงดอกเพศผู้ยาว 0.7-1.2 ซม. ดอกเพศผู้จำนวนมาก เกสรเพศผู้ 2-3 อัน สีเหลืองครีม อับเรณูไร้ก้าน ช่องเปิดที่ปลาย ปลายช่อเป็นรยางค์รูปกรวย สีม่วงอมน้ำตาลเข้ม ยาว 12-15 ซม. โคนเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-4 มม. ช่วงดอกเพศเมียยาวประมาณ 5 มม. รังไข่สีขาวครีม ยอดเกสรเพศเมียสีม่วง ช่วงที่เป็นหมันยาว 1.5-2.2 ซม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันหนาแน่น โค้งลง สีครีมหรือเหลืองอ่อน ยาวประมาณ 8-9 มม. ช่อผลมีโคนกาบหุ้ม ช่อแก่กาบเปิดออก ผลสดมีเมล็ดเดียว รูปรีหรือรูปไข่ ผลแก่สีขาว

พบที่อินเดีย ศรีลังกา บังกลาเทศ พม่า จีนตอนใต้ ไต้หวัน ญี่ปุ่น ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ นิวกินี ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามที่โล่งหรือเขาหินปูน ความสูงระดับต่ำ ๆ

สกุล Typhonium Schott มีประมาณ 100 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน นิวกินี และออสเตรเลีย ในไทยมี 32 ชนิด ในจำนวนนี้เป็นพืชถิ่นเดียวถึง 24 ชนิด หรือกว่าร้อยละ 75 ซึ่งบางชนิดอาจถูกย้ายไปอยู่ในสกุล Sauromatum ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “typhonios” หมายถึงพืชที่มีกลิ่นหอมคล้ายลาเวนเดอร์

ชื่อสามัญ  Dwarf voodoo lily

ชื่ออื่น   ตะพิดป่า (Phangnga); บอนดอย (Shan-Mae Hong Son); บอนแบ้ว (ภาคเหนือ)

บอนแบ้ว: ใบรูปสามเหลี่ยม ปลายกาบคอดเรียวยาว บิดเวียนเล็กน้อย ช่อผลมีโคนกาบหุ้ม (ภาพ: สระบุรี - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Hetterscheid, W.L.A. and D. Sookchaloem. (2012). Araceae (Typhonium). In Flora of Thailand Vol. 11(2): 314-315.

บอนดอย
วันที่ 15 ธันวาคม 2559

Typhonium roxburghii Schott

Araceae

ดูที่ บอนแบ้ว