สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



เดื่อดิน
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Trachelospermum asiaticum (Siebold & Zucc.) Nakai

Apocynaceae

ไม้เถา กิ่งแก่มีช่องอากาศ ใต้ข้อมีต่อมเรียงเป็นแถว น้ำยางสีขาว ใบเรียงตรงข้าม รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 3-13 ซม. ก้านใบยาว 0.5-1.4 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ยาว 3.5-14 ซม. ใบประดับขนาดเล็ก ก้านดอกยาวประมาณ 1 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่ ยาว 1-3 มม. มีต่อมเรียงเป็นแถวที่โคน ดอกรูปดอกเข็ม สีขาว มี 5 กลีบ เรียงซ้อนทับกันด้านขวาในตาดอก หลอดกลีบยาว 0.7-1.2 ซม. กลีบรูปไข่กลับ ยาว 5-8 มม. ปากหลอดกลีบมีขนสั้นนุ่ม เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดใกล้ปากหลอดกลีบ เกือบไร้ก้าน อับเรณูมีขนเป็นแนว 5 แนว ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอกเล็กน้อย จานฐานดอกแยกเป็น 5 พู รังไข่เกลี้ยง คาร์เพลแยกกัน ปลายติดกันเรียวยาวเป็นก้านเกสรเพศเมีย ยาว 8-9 มม. ผลเป็นฝักคู่แยกกัน รูปแถบ ยาว 10-27 ซม. เมล็ดรูปแถบ แบน ยาว 1.8-3.5 ซม. ปลายมีขนกระจุกยาว 2-3.6 ซม.

พบที่อินเดีย จีน เกาหลี ญี่ปุ่น พม่า และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบกระจายแทบทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบแล้ง ความสูง 200-1000 เมตร

สกุล Trachelospermum Lem. มีประมาณ 10 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อน ในไทยมี 2 ชนิด T. lucidum (D. Don) K. Schum. ในไทยพบที่เชียงใหม่ เกสรเพศผู้ไม่ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก อับเรณูมีขนไม่เป็นแนว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “trachelos” คอ และ “sperma” เมล็ด ตามลักษณะของเมล็ดบางชนิด

ชื่อพ้อง  Malouetia asiatica Siebold & Zucc., Trachelospermum siamense Craib

ชื่ออื่น   เดื่อดิน (เชียงใหม่); เถาวัลย์แดง (นครราชสีมา); สะครือ (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่)

เดื่อดิน: กลีบดอกเรียงซ้อนทับด้านขวาในตาดอก ปากหลอดมีขนสั้นนุ่ม เกสรเพศผู้ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอกเล็กน้อย (ภาพ: ดอยสุเทพ เชียงใหม่ - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 111.

เถาวัลย์แดง
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Trachelospermum asiaticum (Siebold & Zucc.) Nakai

Apocynaceae

ดูที่ เดื่อดิน

สะครือ
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Trachelospermum asiaticum (Siebold & Zucc.) Nakai

Apocynaceae

ดูที่ เดื่อดิน