สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



แตงหนู2
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Scopellaria marginata (Blume) W. J. de Wilde & Duyfjes

Cucurbitaceae

ไม้เถาล้มลุก แยกเพศร่วมต้น มือจับไม่แยกแขนง ลำต้นสาก ใบรูปสามเหลี่ยม รูปไข่ หรือรูปหัวใจ เรียบหรือจัก 3-5 พู ยาว 4-16 ซม. แผ่นใบด้านล่างสาก มีขนหยาบตามเส้นแขนงใบ ขอบเรียบหรือจักซี่ฟันห่าง ๆ ก้านใบยาว 1-5 ซม. มีขน ช่อดอกเพศผู้แบบช่อกระจะ มี 1-3 ช่อ ก้านช่อยาว 1.5-6 ซม. มีได้ถึง 25 ดอก มักมีดอกเพศเมียปนในช่อดอกเพศผู้ แกนช่อยาว 0.5-2 ซม. ก้านดอกยาว 2-7 มม. ฐานดอกสั้น มีขนหยาบ ปากมีขน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ยาวประมาณ 1 มม. ก้านชูอับเรณูยาวกว่าอับเรณู ยาว 1-1.5 มม. จานฐานดอกกลมแบน ดอกเพศเมีย 1-2 ดอก คล้ายดอกเพศผู้ ก้านดอกยาว 0.5-3 ซม. จานฐานดอกเป็นวง รังไข่มีขน เกสรเพศเมียมี 3 พู จักชายครุย ยาวประมาณ 2 มม. ผลสดมีหลายเมล็ด รูปรีหรือกลม ยาว 1-1.5 ซม. สุกสีแดง เมล็ดรูปไข่ แบน ยาว 3-6 มม. ผิวเป็นร่อง

พบที่พม่า จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีน คาบสมุทรมลายู บอร์เนียว สุมาตรา ชวา ฟิลิปปินส์ และซูลาเวซี ในไทยพบแทบทุกภาค ยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขึ้นตามชายป่า ความสูงถึงประมาณ 1500 เมตร

สกุล Scopellaria W. J. de Wilde & Duyfjes มีเพียง 2 ชนิด ในไทยมีชนิดเดียว แยกเป็น var. penangense (C. B. Clarke) W. J. de Wilde & Duyfjes ใบไม่จักเป็นพู ส่วน S. diversifolia (Merr.) W. J. de Wilde & Duyfjes พบที่บอร์เนียว ชื่อสกุลเปลี่ยนมาจากสกุล Scopella ซึ่งไปซ้ำกับของวงศ์ Pucciniaceae ของเห็ดรา

ชื่อพ้อง  Bryonia marginata Blume, Zehneria marginata (Blume) Keraudren

แตงหนู: มือจับไม่แยกแขนง ใบรูปสามเหลี่ยมยาว ไม่จักเป็นพู ช่อดอกเพศผู้แบบช่อกระจะ ก้านช่อยาว เกสรเพศผู้ 3 อัน ผลสุกสีแดง (ภาพ: แก่งกระจาน เพชรบุรี - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

de Wilde, W.J.J.O. and B.E.E. Duyfjes. (2008). Cucurbitaceae. In Flora of Thailand Vol. 9(4): 492-495.