สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



จิงจ้อเขาขาด
วันที่ 13 กันยายน 2559

Remirema bracteata Kerr

Convolvulaceae

ไม้เถาล้มลุก ยาวได้ถึง 10 ม. น้ำยางสีขาว ใบรูปไข่กว้าง ยาว 9.5-1.5 ซม. ปลายแหลมยาว โคนรูปหัวใจ ก้านใบยาว 3.5-8.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ยาว 11-24 ซม. มี 2-4 ดอก ใบประดับรูปไข่กว้าง ยาวได้ถึง 3.3 ซม. ติดทน ก้านดอกยาว 1-2 ซม. กลีบเลี้ยงขยายในผล คู่นอกรูปไข่กลับแคบ ๆ ยาวประมาณ 4.5 ซม. 3 กลีบในรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 4 ซม. ดอกรูประฆัง สีขาว ยาว 7.5-9 ซม. มี 5 กลีบ ปลายกลีบรูปสามเหลี่ยม ปลายเรียวแหลม เกสรเพศผู้ 5 อัน จุดติดบนหลอดกลีบมีขนสั้นนุ่ม เหนือจุดติดมีเกล็ดรูปไข่กลับยาวประมาณ 5 มม. ก้านชูอับเรณูยาว 2-2.6 ซม. อับเรณูยาว 7-9 มม. บิดเวียน จานฐานดอกเป็นวง รังไข่มี 4 ช่อง ก้านเกสรเพศเมียยาว 2.7-3 ซม. ยอดเกสรจัก 2 พู ผลแยกเป็น 4 กระเปาะ บางกระเปาะฝ่อ รูปไข่กลับ ยาว 1.5-1.7 ซม. ผนังบางใสครึ่งบน แต่ละกระเปาะมีเมล็ดเดียว รูปไข่ ยาว 6-7 มม. มีขั้วสีเหลืองที่โคน

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ที่ไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ขึ้นบนเขาหินปูนในป่าเบญจพรรณ ความสูงประมาณ 200 เมตร

สกุล Remirema Kerr มีชนิดเดียว และเป็นสกุลพืชถิ่นเดียวของไทย คล้ายสกุล Operculina ที่ผลมีผนังเชื่อมติดกัน และไม่มีเกล็ดบริเวณเหนือจุดติดของเกสรเพศผู้ ซึ่งคล้ายกับสกุล Lepistemon และ Paralepistemon

จิงจ้อเขาขาด: ใบรูปไข่กว้าง โคนรูปหัวใจ ปลายกลีบดอกรูปสามเหลี่ยม ปลายเรียวแหลม กลีบเลี้ยงขยายในผล ผลแยกเป็น 4 กระเปาะ บางกระเปาะฝ่อ ผนังบางใสครึ่งบน (ภาพ: ไทรโยค กาญจนบุรี; ภาพดอก - ราชันย์ ภู่มา, ภาพผล - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Staples, G. (2010). Convolvulaceae. In Flora of Thailand Vol. 10(3): 455-457.