สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เปลี้ยลุกฟ้อน
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Phyllanthus sootepensis Craib

Phyllanthaceae

ดูที่ มะขามป้อมดิน



มะขามป้อมดิน
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Phyllanthus sootepensis Craib

Phyllanthaceae

ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 3 ม. ลำต้นเกลี้ยง หูใบรูปลิ่มแคบ ยาว 2-5 มม. ใบเรียงสลับระนาบเดียว รูปรีหรือรูปไข่ เบี้ยวเล็กน้อย ยาว 1.2-1.8 ซม. ปลายมน กลม หรือมีติ่งแหลม โคนเบี้ยว เส้นแขนงใบข้างละ 4-6 เส้น ก้านใบยาว 0.5-1 มม. ดอกเพศผู้ออกเป็นกระจุกตามซอกใบช่วงล่างของกิ่ง ก้านดอกยาว 0.4-1 ซม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปไข่กลับหรือกลม ยาว 1.2-2 มม. ขอบจักชายครุย จานฐานดอกเป็นต่อม 4 ต่อม รูปรี เกสรเพศผู้ 4 อัน เชื่อมติดกันที่โคน ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบช่วงปลายกิ่ง ก้านดอกยาวกว่าในดอกเพศผู้ ขยายในผลได้ถึง 2.5 ซม. กลีบเลี้ยง 6 กลีบ รูปรีกว้าง ยาว 1.6-3.8 มม. ขอบจักชายครุยไม่ชัดเจน จานฐานดอกเป็นต่อม 6 ต่อม รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียสั้นมาก ยอดเกสรแยก 2 แฉก ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 2.5-3 มม. เมล็ดรูปสามเหลี่ยม ยาวประมาณ 1.5 มม. (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ผักหวานดง, สกุล)

พบที่จีนตอนใต้ ในไทยพบทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันตกเฉียงใต้ ขึ้นตามป่าเต็งรัง และป่าเบญจพรรณ ความสูงถึงประมาณ 1300 เมตร

ชื่ออื่น   เปลี้ยลุกฟ้อน (ลำปาง); มะขามป้อมดิน (เชียงใหม่, ลำพูน)

มะขามป้อมดิน: ดอกเพศผู้ออกเป็นกระจุกตามซอกใบช่วงล่างของกิ่ง กลีบเลี้ยง 4 กลีบ ขอบจักชายครุย จานฐานดอกเป็นต่อม 4 ต่อม ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ กลีบเลี้ยง 6 กลีบ ติดทน ก้านดอกขยายในผล (ภาพ: ทุ่งใหญ่นเรศวร ตาก - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Chantaranothai, P. (2007). Euphorbiaceae (Phyllanthus). In Flora of Thailand Vol. 8(2): 488-490, 503.

Li, B. and M.G. Gilbert. (2008). Euphorbiaceae (Phyllanthus). In Flora of China Vol. 11: 182, 183.