สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



มะยมใบแข็ง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Phyllanthus ridleyanus Airy Shaw

Phyllanthaceae

ไม้พุ่มรอเลื้อย ใบรูปรีหรือรูปไข่ ยาว 6-17 ซม. ปลายแหลมหรือเป็นติ่งแหลม โคนเบี้ยว ขอบม้วนนูน ก้านใบยาว 3-4 มม. ดอกออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ดอกเพศผู้มีประมาณ 10 ดอก ดอกเพศเมียมี 2-3 ดอก ดอกเพศผู้ก้านดอกยาว 5-6 มม. ดอกเพศเมียก้านยาวประมาณ 1 มม. กลีบเลี้ยง 6 กลีบ ในดอกเพศผู้ยาวประมาณ 1.5 มม. ดอกเพศเมียยาวประมาณ 5 มม. ขอบจักชายครุย สันกลีบด้านนอกมีติ่งขนแหลม 3 กลีบปลายเรียวแหลม 3 กลีบปลายเรียวรูปเส้นด้ายยาว 5-6 มม. จานฐานดอกมี 6 ต่อม รูปไข่กลับ เกสรเพศผู้ 3 อัน ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันที่โคน รังไข่มีขน ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 0.2 มม. ยอดเกสรยาวประมาณ 0.1 มม. ผลแห้งแตก จัก 3 พู ตื้น ๆ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ด้านนอกมีขนสั้นนุ่ม (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ผักหวานดง, สกุล)

พบที่คาบสมุทรมลายู ในไทยพบทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ที่กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ภาคใต้ที่ระนอง สุราษฎร์ธานี ขึ้นตามริมลำธารในป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร คล้ายกับชนิด P. lingulatus Beille ซึ่งเกสรเพศผู้มี 6 อัน และรังไข่เกลี้ยง พบเฉพาะที่ลาว และภาคเหนือของไทยที่เชียงใหม่

มะยมใบแข็ง: ดอกออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ดอกเพศผู้จำนวนมาก กลีบเลี้ยงปลายเรียวแหลมรูปเส้นด้าย ผลจัก 3 พู ตื้น ๆ ด้านนอกมีขนสั้นนุ่ม (ภาพ: น้ำตกวิภาวดี สุราษฎร์ธานี - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Chantaranothai, P. (2007). Euphorbiaceae (Phyllanthus). In Flora of Thailand Vol. 8(2): 429, 477-479, 498-499.