สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



มาลัยทอง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Petraeovitex wolfei J. Sinclair

Lamiaceae

ไม้เถา ใบประดับและส่วนต่าง ๆ ของดอกมีขนละเอียด ใบประกอบมี 3 ใบย่อย เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบอ่อนมักมีสีเหลือง ก้านยาวได้ถึง 5 ซม. ใบย่อยรูปไข่หรือรูปไข่กลับ ยาว 6-17 ซม. โคนมนหรือกลม เส้นแขนงใบออกใกล้โคน 1-2 คู่ เรียวโค้งจรดกัน ก้านใบยาว 1-3 ซม. ด้านบนเป็นร่อง ใบประดับคล้ายใบ สีเหลืองอมเขียว รูปไข่ ยาว 1.5-3.5 ซม. มีก้านยาวประมาณ 5 มม. ช่อดอกแบบช่อกระจะแยกแขนง ออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ห้อยลง ยาวได้กว่า 1 ม. ช่อย่อยเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากห่าง ๆ ยาว 6-12 ซม. ก้านยาว 1-3 ซม. แขนงย่อยเรียงตรงข้าม ยาว 4-10 ซม. ก้านสั้น ใบประดับย่อยคล้ายใบประดับแต่ขนาดเล็กกว่า ก้านดอกย่อยยาวประมาณ 3 มม. กลีบเลี้ยงสีเหลือง มี 5 กลีบ แฉกลึก รูปขอบขนาน ยาว 1.5-2 ซม. ดอกสีขาวหรืออมเหลือง กลีบรูปปากเปิด ยาวประมาณ 2.5 ซม. กลีบบน 2 กลีบ กลีบล่าง 3 กลีบ กลีบรูปรีกว้าง ยาวประมาณ 5 มม. เกสรเพศผู้อันสั้น 2 อัน อันยาว 2 อัน ยาว 2.5-2.8 ซม. อับเรณูยาวประมาณ 1.5 ซม. รังไข่มี 2 ช่องไม่สมบูรณ์ ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 2.3 ซม. ยอดเกสรแยก 2 แฉกตื้น ๆ ผลแห้งแตก เรียวแคบ ปลายตัด ยาวประมาณ 8 มม. มีริ้ว มี 1-2 เมล็ด

มีถิ่นกำเนิดในคาบสมุทรมลายู เป็นไม้ประดับทั่วไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนมากไม่ติดผล ในไทยสวนนงนุชนำไปขยายพันธุ์และเผยแพร่ จึงรู้จักกันในชื่อ Nongnooch’s Vine ชื่อสามัญอีกชื่อ คือ Wolf’s Vine ตามคำระบุชนิด ลักษณะทั่วไปคล้ายกับ P. bambusetorum King & Gamble ที่พบในมาเลเซียเช่นเดียวกัน ใบประดับสีเขียวหรือเทา ช่อดอกออกตามกิ่งพิเศษหรือซอกใบที่ใบร่วง

สกุล Petraeovitex Oliv. มีประมาณ 8 ชนิด พบเฉพาะในภูมิภาคมาเลเซีย ในไทยพบเป็นไม้ประดับชนิดเดียว ชื่อสกุลหมายถึงพืชที่คล้ายกับสกุล Petrea ที่กลีบเลี้ยงที่ขยาย และสกุล Vitex ตามลักษณะดอก

ชื่อสามัญ  Wolfei’s vine

ชื่ออื่น   มาลัยทอง, มาลัยนงนุช (ทั่วไป)

มาลัยทอง: ช่อดอกแบบช่อกระจะ แยกแขนง ออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ช่อย่อยเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากห่างกัน ใบประดับคล้ายใบสีเหลืองอมเขียว กลีบดอกรูปปากเปิด (ภาพ: cultivated - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Munir, A.A. (1965-1966). A revision of Petraeovitex (Verbenaceae). Gardens’ Bulletin Singapore 21: 215-257.

Sinclair, J. (1956). Two new Malayan species, Justicia johorensis and Petraeovitex wolfei. Gardens’ Bulletin Singapore 15: 18.

มาลัยนงนุช
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Petraeovitex wolfei J. Sinclair

Lamiaceae

ดูที่ มาลัยทอง