สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



สะเดาดิน
วันที่ 31 กรกฎาคม 2560

Pentasacme caudatum Wall. ex Wight

Apocynaceae

ไม้ล้มลุก ขึ้นเป็นกอ สูง 20-80 ซม. ใบเรียงตรงข้าม รูปแถบ ยาว 5-15 ซม. เส้นแขนงใบไม่ชัดเจน มีเส้นขอบใน เส้นกลางใบนูนทั้งสองด้าน ก้านใบยาว 1-2 มม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ออกสั้น ๆ ตามซอกใบหรือระหว่างใบ มี 4-8 ดอกในแต่ละช่อ ใบประดับติดที่โคน ยาว 2-3 มม. ก้านดอกยาว 0.5-1.5 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยม ยาวประมาณ 3 มม. มีต่อมที่โคน ดอกรูปกงล้อ สีขาว มี 5 กลีบ รูปแถบ บิดเวียนด้านขวา ยาวประมาณ 1 ซม. หลอดกลีบสั้น กะบังหนา มี 5 พู ปลายมีรยางค์คล้ายเกล็ด ขอบจัก ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันเป็นหลอดสั้น ๆ ปลายอับเรณูบางเป็นจะงอยเล็ก ๆ ติดที่โคนปลายยอดเกสรเพศเมีย ยอดเกสรเพศเมียจักลึก 2 พู ฝักแตกแนวเดียว รูปทรงกระบอก ยาว 4-7 ซม. เมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก ปลายมีกระจุกขน ยาวประมาณ 1.5 ซม.

พบที่อินเดีย เนปาล ภูฏาน บังกลาเทศ จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และคาบสมุทรมลายู ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทุกภาค ขึ้นตามโขดหินใกล้ลำธาร ในป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 600 เมตร ในจีนใช้เป็นสมุนไพรรักษาโรคตับอักเสบ โรคตาแดง แก้เจ็บคอ และโรคหลอดลมอักเสบ

สกุล Pentasacme Wall. ex Wight เดิมชื่อ Pentasachme อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Asclepiadoideae มี 4 ชนิด พบเฉพาะในเอเชีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “pente” 5 และ “akme” ยอด หมายถึงกลีบดอกมี 5 กลีบ ปลายกลีบบิดเวียน

สะเดาดิน: ไม้ล้มลุกขึ้นเป็นกอบนโขดหินริมลำธาร ช่อดอกออกตามซอกใบ ดอกรูปกงล้อ หลอดกลีบดอกสั้น กลีบดอกรูปแถบ (ภาพ: ภูวัว หนองคาย - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Li, B., M.G. Gilbert and W.D. Stevens. (1995). Asclepiadaceae. In Flora of China Vol. 16: 262.