สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ตีนฮุ้งดอย
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Paris polyphylla Sm. var. chinensis (Franch.) H. Hara

Melanthiaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1.3 ม. มีเหง้าใต้ดิน ใบเดี่ยวเรียงเป็นวงรอบข้อ 5-11 ใบ รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 6-30 ซม. ก้านใบยาว 1-6 ซม. ดอกออกเดี่ยว ๆ ที่ปลายยอด ก้านดอกยาว 5-65 ซม. ใบประดับคล้ายใบ 3-7 ใบ ติดทน กลีบรวมลดรูปเป็นเส้นเรียวยาว 3-7 อัน เรียง 2 วง วงในสั้นกว่าวงนอกเล็กน้อย ยาว 6-12 ซม. ติดทน เกสรเพศผู้ส่วนมากจำนวนเป็น 2 เท่าของกลีบรวม ก้านชูอับเรณูแบน ยาว 5-6 มม. อับเรณูยาว 1-1.2 ซม. ปลายมีรยางค์ยาว 1-2 มม. รังไข่มีริ้ว มีช่องเดียว พลาเซนตาตามแนวตะเข็บ ก้านเกสรเพศเมียสั้น โคนแผ่กว้าง สีม่วง ยอดเกสรมี 4-5 พู ผลสดมีหลายเมล็ด มีเยื่อหุ้มอวบน้ำสีแดง

พบที่จีนตอนใต้ ไต้หวัน พม่า ลาว และเวียดนาม ในไทยพบทางภาคเหนือ ขึ้นตามป่าดิบเขา ความสูง 900-2000 เมตร มีความผันแปรสูง จำแนกเป็นหลาย varieties ส่วนใหญ่พบในจีน เหง้าใช้บรรเทาโรคหอบหืด รากมีสรรพคุณหลายอย่าง

สกุล Paris L. เคยอยู่ภายใต้วงศ์ Liliaceae และ Trilliaceae ปัจจุบันอยู่วงศ์ย่อย Melanthieae ร่วมกับสกุล Veratrum และสกุล Daisawa มีประมาณ 24 ชนิด พบในเอเชียและยุโรป ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลเป็นภาษาละติน หมายถึงเท่า ๆ กัน ตามการเรียงตัวของส่วนต่าง ๆ ของพืชที่สมมาตรตามรัศมี

ชื่อพ้อง  Paris chinensis Franch.

ชื่อสามัญ  Herb paris

ชื่ออื่น   ตีนฮุ้งดอย, สัตฤๅษี (ภาคเหนือ)

ตีนฮุ้งดอย: ใบประดับคล้ายใบ ติดทน กลีบรวมลดรูปเป็นเส้นเรียวยาว ผลสดมีหลายเมล็ด มีเยื่อหุ้มอวบน้ำสีแดง (ภาพ: ดอยเชียงดาว เชียงใหม่; ภาพดอก - นันทวรรณ สุปันตี , ภาพผล - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

เอกสารอ้างอิง

Liang, S.Y. and V.G. Soukup. (2000). Liliaceae (Paris). In Flora of China Vol. 24: 90.

สัตฤๅษี
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Paris polyphylla Sm. var. chinensis (Franch.) H. Hara

Melanthiaceae

ดูที่ ตีนฮุ้งดอย