สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

จมูกปลาไหลดง
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Oxystelma esculentum (L. f.) Smith

Apocynaceae

ดูที่ จมูกปลาหลด



จมูกปลาหลด
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Oxystelma esculentum (L. f.) Smith

Apocynaceae

ไม้เถาล้มลุก น้ำยางสีขาว ใบเรียงตรงข้าม รูปแถบ ยาว 5-12 ซม. ปลายแหลม โคนกลม มีเส้นขอบใน ก้านใบยาว 1-1.5 ซม. ช่อดอกคล้ายช่อกระจะหรือซี่ร่ม ออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ยาวได้ถึง 20 ซม. มี 2-6 ดอกในแต่ละช่อ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปขอบขนาน ยาว 3-4 มม. มีต่อมที่โคนด้านใน ดอกสีขาวอมชมพู มีเส้นสีม่วงเข้มด้านใน กลีบเรียงทับด้านขวาในตาดอก ดอกบานรูปถ้วยกว้าง มี 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมกว้าง ยาว 1-1.5 ซม. ขอบมีขนครุย กะบังวงนอกแนบติดโคนกลีบดอก มีขนสั้นนุ่ม กะบังวงในแนบติดเส้าเกสร เกลี้ยง ปลายเรียวจรดกัน ยาวได้ถึง 1 ซม. เกสรเพศผู้ 5 อัน เชื่อมติดกันเป็นเส้าเกสรสั้น ๆ มี 2 คาร์เพล แยกกัน ผลแตกแนวเดียว ส่วนมากเจริญเพียงผลเดียว รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 5 ซม. เมล็ดจำนวนมาก ขนาดเล็ก กระจุกขนยาว 1.5-2 ซม.

พบในแอฟริกา อินเดีย ปากีสถาน เนปาล บังกลาเทศ พม่า จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ออสเตรเลีย ในไทยพบทุกภาค ขึ้นเป็นวัชพืชตามที่โล่ง ยางมีฤทธิ์เป็นยาปฏิชีวนะ น้ำสกัดจากส่วนต่าง ๆ แก้เจ็บคอ ผลรับประทานได้

สกุล Oxystelma R. Br. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Asclepiadoideae มี 2 ชนิด พบในแอฟริกาและเอเชีย แยกเป็น var. alpini N. E. Br. พบในอียิปต์ ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “oxys” แหลม และ “stelmatos” เชื่อมติดกัน ตามลักษณะของกะบัง

ชื่อพ้อง  Periploca esculenta L.f., Oxystelma secamone (L.) Karst., Sarcostemma secamone (L.) Bennet

ชื่อสามัญ  Jaldudhi

ชื่ออื่น   จมูกปลาหลด (ภาคกลาง); จมูกปลาไหลดง (เพชรบูรณ์); ตะมูกปลาไหล (นครราชสีมา); ผักไหม (เชียงใหม่); สะอึก (ภาคกลาง)

จมูกปลาหลด: กลีบดอกรูปถ้วยกว้าง มีปื้นสีม่วงเข้มหนาแน่นด้านใน ผลรูปขอบขนาปลายเรียวแคบ (ภาพดอก: ปทุมธานี - ราชันย์ ภู่มา; ภาพผล: สามร้อยยอด ประจวบคีรีขันธ์ - มนตรี ธนรส)

เอกสารอ้างอิง

Li, B., M.G. Gilbert and W.D, Stevens. (1995). Asclepiadaceae. In Flora of China Vol. 16: 202.

ตะมูกปลาไหล
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Oxystelma esculentum (L. f.) Smith

Apocynaceae

ดูที่ จมูกปลาหลด

ผักไหม
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Oxystelma esculentum (L. f.) Smith

Apocynaceae

ดูที่ จมูกปลาหลด

สะอึก
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Oxystelma esculentum (L. f.) Smith

Apocynaceae

ดูที่ จมูกปลาหลด