สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ผักแมะ
วันที่ 30 มกราคม 2560

Momordica subangulata Blume

Cucurbitaceae

ไม้เถา ยาว 1-3 ม. มีหัวใต้ดิน ใบจัก 3-5 แฉกตื้น ๆ หรือเรียบ รูปไข่ ยาวได้ถึง 20 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนรูปหัวใจ ขอบจักฟันเลื่อย ปลายขอบจักมีติ่ง ก้านใบยาว 2-6 ซม ช่อดอกมีดอกเดียว ช่อดอกเพศผู้ก้านช่อสั้น ใบประดับรูปรี กว้าง 1-2 ซม. ก้านดอกยาวได้ถึง 1.2 ซม. กลีบเลี้ยงรูปไข่ ยาว 0.4-1 ซม. กลีบดอกรูปไข่กลับ ยาว 2-3 ซม. 2 กลีบโคนมีแผ่นเกล็ด กลีบที่ไม่มีเป็นปื้นดำ โคนก้านชูอับเรณูมีขน อับเรณูชิดกันรูปกลม ปลายย่น โคนพับไปมา ช่อดอกเพศเมียก้านช่อยาว 3-10 ซม. ใบประดับขนาดเล็กติดใต้กึ่งกลางก้าน ก้านดอกยาว 1.5-9 ซม. กลีบเลี้ยงรูปแถบ ยาว 4-5 มม. กลีบดอกรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ยาว 2-2.5 ซม. รังไข่มีขนหยาบ ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 5 มม. ผลรูปรี ยาว 3-5 ซม. มีสันเป็นปุ่มตามยาว 8-10 สัน สุกสีส้ม ก้านผลยาว 4-15 ซม. เมล็ดแบน ยาว 6-7 ซม. (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ฟักข้าว, สกุล)

พบที่จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามชายป่า ความสูงถึงประมาณ 1100 เมตร แยกเป็น subsp. renigera (Wall. ex G. Don) W. J. de Wilde ใบประดับในช่อดอกเพศผู้ขนาดใหญ่ ผลมีขนหยาบหนาแน่น พบที่จีนตอนใต้ อินเดีย บังกลาเทศ พม่า ภาคเหนือและภาคตะวันตกเฉียงใต้ของไทย

ผักแมะ: ดอกเพศผู้ กลีบดอกด้านในมีปื้นสีดำ ใบประดับรูปรี ผลมีสันเป็นปุ่มตามยาว สุกสีส้ม (ภาพดอก: แม่สอด ตาก - ราชันย์ ภู่มา; ภาพผล: แก่งกระจาน เพชรบุรี - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

de Wilde, W.J.J.O. and B.E.E. Duyfjes. (2008). Cucurbitaceae. In Flora of Thailand Vol. 9(4): 468-471.