สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

โกงพะเหม่า
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Hernandia nymphaeifolia (C. Presl) Kubitzki

Hernandiaceae

ดูที่ โพกริ่ง

โปง
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Hernandia nymphaeifolia (C. Presl) Kubitzki

Hernandiaceae

ดูที่ โพกริ่ง

โพกระดิ่ง
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Hernandia nymphaeifolia (C. Presl) Kubitzki

Hernandiaceae

ดูที่ โพกริ่ง



โพกริ่ง
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Hernandia nymphaeifolia (C. Presl) Kubitzki

Hernandiaceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 20 ม. เปลือกเรียบ ใบรูปไข่กว้างหรือรูปหัวใจ ยาว 70-40 ซม. เส้นโคนใบ 5-9 เส้น ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนใบแบบก้นปิด ก้านใบยาว 0.5-3 ซม. ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามซอกใบ ก้านช่อยาว 6-20 ซม. ช่อแขนงแบบช่อวงแถวเดี่ยว ช่อย่อยแบบช่อเชิงหลั่น วงใบประดับมี 4 ใบ รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 2-6 มม. แต่ละวงมี 3 ดอก ดอกคู่ข้างเป็นดอกเพศผู้ ก้านดอกยาว 4-4.5 มม. กลีบรวม 6 กลีบ เรียง 2 วง ยาวประมาณ 5 มม. เกสรเพศผู้ 3 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 3 มม. โคนมีต่อม 2 ต่อม อับเรณูสีเหลือง ดอกกลางเพศเมีย ไร้ก้าน กลีบรวม 8 กลีบ เรียง 2 วง ยาวประมาณ 5 มม. รังไข่มีกาบรูปถ้วย ขยายในผล ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 3 มม. มีปุ่มกระจาย โคนมีต่อมประมาณ 4 ต่อม ยอดเกสรบานออกรูปถ้วย สีชมพู ผลผนังชั้นในแข็ง รูปรี ยาว 2.5-3 ซม. มีริ้ว 8 ริ้ว ตามยาว กาบรูปถ้วยหุ้มหลวม ๆ ปลายผลมีติ่งแผ่กว้างประมาณ 1 ซม. มีเมล็ดเดียว

พบที่แอฟริกา ศรีลังกา ไห่หนาน ไต้หวัน ญี่ปุ่น กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเชีย ฟิลิปปินส์ และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยพบทางภาคใต้ตามหมู่เกาะฝั่งทะเลอันดามัน แถบจังหวัดกระบี่ และพังงา ขึ้นตามชายหาดและริมฝั่งทะเล รากมีสรรพคุณแก้พิษจากสัตว์ทะเล

สกุล Hernandia L. มีประมาณ 25 ชนิด พบในอเมริกากลาง แอฟริกา เอเชีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลตั้งตามนักพฤกษศาสตร์ชาวสเปน Francisco Hernández (1517-1587)

ชื่อพ้อง  Biasolettia nymphaeifolia C. Presl, Hernandia peltata Meisn.

ชื่อสามัญ  Jack in a box tree

ชื่ออื่น   โกงพะเหม่า (สุราษฎร์ธานี); โปง, โพกระดิ่ง (กระบี่); โพกริ่ง (สุราษฎร์ธานี)

โพกริ่ง: โคนใบรูปก้นปิด ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ช่อย่อยแบบช่อเชิงหลั่น วงใบประดับมี 4 ใบ แต่ละวงมี 3 ดอก ดอกคู่ข้างเป็นดอกเพศผู้ มีก้านดอก ดอกกลางเพศเมีย ไร้ก้าน กลีบรวม 8 กลีบ เรียง 2 วง โคนก้านเกสรเพศเมียมีต่อม 4 ต่อม ยอดเกสรบานออกรูปถ้วย ผลมีกาบรูปถ้วยหุ้มหลวม ๆ ปลายผลมีติ่งแผ่กว้าง (ภาพ: เกาะสุรินทร์ พังงา - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

เอกสารอ้างอิง

Duyfjes, B.E.E. (2010). Hernandiaceae. In Flora of Thailand Vol. 10(2): 201-202.

Li, X.W., J. Li and B.E.E. Duyfjes. (2008). Hernandiaceae. In Flora of China Vol. 7: 255.