สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



แตงโมป่า
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Gymnopetalum scabrum (Lour.) W. J. de Wilde & Duyfjes

Cucurbitaceae

ไม้เถาล้มลุก ยาวได้ถึง 5 ม. แยกเพศร่วมต้น มีขนหนาแน่นตามลำต้น แผ่นใบด้านล่าง ฐานดอก และผล มีรากตามข้อ มือจับแยก 2 แขนงใกล้โคน ใบประดับนอก (probract) รูปใบหอก ยาว 1-2.5 ซม. ใบรูปไข่กว้างหรือเป็นเหลี่ยม เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-11 ซม. โคนรูปหัวใจ ขอบเรียบหรือจักฟันเลื่อย เส้นแขนงใบรูปฝ่ามือ 5 เส้น ก้านใบยาว 1-5 ซม. ช่อดอกเพศผู้ออกเดี่ยว ๆ หรือเป็นช่อกระจะ ใบประดับยาว 1-2 ซม. จักเป็นพู ก้านดอกยาวได้ถึง 12 ซม. หรือยาว 1-2 ซม. ในดอกที่ออกเป็นช่อ ฐานดอกเรียว ยาว 1.5-3 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมแคบ ยาว 4-8 มม. ดอกสีขาว มี 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 2 ซม. ขอบจักชายครุย ปากหลอดกลีบสีเหลือง เกสรเพศผู้ 3 อัน ติดใต้ปากหลอดกลีบดอก ก้านชูอับเรณูแยกกัน ยาวประมาณ 2 มม. อับเรณูสีเหลือง จานฐานดอกจัก 3 พู รูปแถบ ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ ก้านดอกยาว 1-3 ซม. ฐานดอกสั้น รังไข่มีขนยาว ก้านเกสรเพศเมียยาว 0.7-1 ซม. ยอดเกสรมี 3 พู ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-4 ซม. สุกสีส้ม ก้านยาว 1-5 ซม. เมล็ดจำนวนมาก รูปขอบขนาน ยาว 6-9 มม.

พบที่อินเดีย ศรีลังกา จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ในไทยพบทั่วทุกภาค ขึ้นตามที่โล่งข้างถนน ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร ผลมีพิษ

สกุล Gymnopetalum Arn. มี 4 ชนิด พบเฉพาะในเอเชีย ในไทยมี 2 ชนิด อีกชนิดคือ G. chinense (Lour.) Merr. แผ่นใบเกลี้ยง ผลรูปกระสวย มีสัน ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “gymnos” เปลือย และ “petalon” กลีบดอก

ชื่อพ้อง  Gymnopetalum integrifolium (Roxb.) Kurz, G. monoicum Gagnep., Trichosanthes scabra Lour.

ชื่ออื่น   ขี้กาขาว, ขี้กาแดง (กรุงเทพฯ); แตงโมป่า (กาญจนบุรี); มะกาดิน (เชียงใหม่)

แตงโมป่า: ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ ฐานดอกสั้น กลีบจักชายครุยสั้น ๆ ผลสุกสีส้ม เมล็ดจำนวนมาก (ภาพดอกและผลอ่อน: ทุ่งกุลาร้องไห้ ยโสธร, ภาพผลสุก: บุรีรัมย์; - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

de Wilde, W.J.J.O. and B.E.E. Duyfjes. (2008). Cucurbitaceae. In Flora of Thailand Vol. 9(4): 442-447.

ขี้กาแดง
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Gymnopetalum scabrum (Lour.) W. J. de Wilde & Duyfjes

Cucurbitaceae

ดูที่ แตงโมป่า

ขี้กาขาว
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Gymnopetalum scabrum (Lour.) W. J. de Wilde & Duyfjes

Cucurbitaceae

ดูที่ แตงโมป่า

มะกาดิน
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Gymnopetalum scabrum (Lour.) W. J. de Wilde & Duyfjes

Cucurbitaceae

ดูที่ แตงโมป่า