สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

กาปิโต
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ดูที่ ช้างน้าว

ช้างโน้ม
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ดูที่ ช้างน้าว



ช้างน้าว
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้น อาจสูงได้ถึง 25 ม. หูใบขนาดเล็ก ร่วงเร็ว ใบเรียงเวียน รูปใบหอกแกมรูปไข่หรือรูปไข่กลับ ยาว 6-20 ซม. ขอบใบจักฟันเลื่อยถี่ ๆ แผ่นใบด้านบนเป็นมันวาว เส้นแขนงใบจำนวนมากเรียงขนานกัน ปลายโค้งจรดกันเป็นเส้นขอบใน ก้านใบยาว 2-6 มม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ยาวได้ถึง 35 ซม. ก้านดอกยาว 5-8 มม. ฐานดอกนูนกว้าง สูง 0.7-1 มม. ขยายในผล กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 4-7 มม. ขยายในผล ดอกสีเหลือง มี 5 กลีบ รูปไข่กลับหรือรูปใบพาย ยาว 4.5-8 มม. ปลายมนกลม เกสรเพศผู้ 10 อัน ก้านชูอับเรณูสั้นมาก อับเรณูเรียวยาว 2.5-6 มม. ปลายมีรูเปิด 2 รู มี 5 คาร์เพล แต่ละคาร์เพลมีช่องเดียว ก้านเกสรเพศเมียยาว 3-5 มม. ขยายในผล ผลผนังชั้นในแข็ง มี 1-5 ผล ติดบนฐานรองดอกที่ขยาย รูปรี ยาว 0.8-1 มม. สีเทาเขียว สุกสีเทาอมน้ำเงินหรือเกือบดำ มีเมล็ดเดียว

พบที่อินเดีย ศรีลังกา ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ในไทยส่วนมากพบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามป่าดิบแล้งและชายป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1200 เมตร

สกุลช้างน้าว Gomphia Schreb. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Ochnoideae มีประมาณ 30 ชนิด ส่วนมากพบในแอฟริกา ในไทยมีเพียงชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “gomphos” เข็มหมุด ตามลักษณะของผลย่อย

ชื่อพ้อง  Meesia serrata Gaertn.

ชื่ออื่น   กาปิโต (ตราด); ช้างน้าว (อุดรธานี); ช้างโน้ม (ภาคตะวันออกเฉียงใต้); ท้องปลิง ภาคใต้); ยูลง (มาเลย์-นราธิวาส); หางกวางผู้ (อุบลราชธานี)

ช้างน้าว: เส้นแขนงใบจำนวนมากเรียงขนานกัน ปลายโค้งจรดกันเป็นเส้นขอบใน ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ผลผนังชั้นในแข็ง มี 1-5 ผล ติดบนฐานรองดอกที่ขยาย สุกสีเทาอมน้ำเงินหรือเกือบดำ (ภาพ: มุกดาหาร - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Kanis, A. (1970). Ochnaceae. In Flora of Thailand Vol. 2(1): 28-29.

ท้องปลิง
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ดูที่ ช้างน้าว

ยูลง
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ดูที่ ช้างน้าว

หางกวางผู้
วันที่ 28 กันยายน 2559

Gomphia serrata (Gaertn.) Kanis

Ochnaceae

ดูที่ ช้างน้าว