สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



มะจอเต๊ะ
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Ficus deltoidea Jack

Moraceae

ไม้พุ่ม หรืออิงอาศัย สูง 3-5 ม. มีรากอากาศ ลำต้นและกิ่งเกลี้ยง เรียงซิกแซ็ก ใบรูปไข่กลับหรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 1-8 ซม. ปลายกลม โคนมน แหลม หรือเรียวสอบ แผ่นใบหนา ด้านล่างมักมีสีน้ำตาลแดงหรืออมเขียว เส้นกลางใบแยก 2 แฉก มีต่อมสีดำที่โคนใบ โคนเส้นแขนงใบ และระหว่างเส้นกลางใบที่แยก 2 แฉก ก้านใบยาว 0.5-3 ซม. มีขนสั้น ๆ ดอกอยู่ภายในฐานดอกที่ขยายออกเดี่ยวๆ หรือเป็นคู่ตามซอกใบ เส้นผ่านศูนย์กลาง 1-1.5 ซม. สีเขียว เหลือง ชมพู หรือแดงอมม่วง ก้านยาวได้ถึง 1 ซม. มีขนสั้น รูเปิดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.5 มม. มีขนด้านในประปราย ใบประดับ 3 อัน รูปสามเหลี่ยม ยาว 1-2 มม. มีขนครุย (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ไทร, สกุล)

พบที่คาบสมุทรมลายู สุมาตรา ชวา บอร์เนียว และภาคใต้ของไทย ขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร เป็นไม้ประดับ มีสรรพคุณใช้รักษาอาการตกเลือดหลังคลอด ช่วยเลือดลมไหลเวียน ลดคลอเรสเตอรอลและความดันโลหิต บำรุงกำลัง และเชื่อว่าสามารถเพิ่มความกำหนัดทางเพศ รู้จักกันในชื่อ ‘Mas Cotek’ ในมาเลเซีย อยู่ภายใต้สกุลย่อย Ficus แยกเป็น subsp. motleyana (Miq.) C. C. Berg พบที่บอร์เนียว ส่วน subsp. deltoidea แบ่งออกเป็น var. angustifolia (Miq.) Corner ใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่ เส้นกลางใบแยกเหนือกึ่งกลางใบ และ var. kunstleri (King) Corner ใบรูปไข่กลับกว้าง เส้นกลางใบแยกใต้กึ่งกลางใบ

หมายเหตุ  มะจอเต๊ะ เป็นภามาเลย์

ชื่อสามัญ  Mas cotek, Mistletoe fig

มะจอเต๊ะ: var. kunstleri ใบรูปไข่กลับกว้าง เส้นกลางใบแยกใต้กึ่งกลางใบ (ภาพบน: cultivated - ราชันย์ ภู่มา); มะจอเต๊ะ: var. angustifolia ใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่ เส้นกลางใบแยกเหนือกึ่งกลางใบ (ภาพล่าง: cultivated - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Berg, C.C., N. Pattharahirantricin and B. Chantarasuwan. (2011). Moraceae. In Flora of Thailand Vol. 10(4): 513-515.

Corner, E.J.H. (1960). Taxonomic notes on Ficus Linn., Asia and Australia. Gardens’ Bulletin Singapore 17: 420-425.