สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ว่านตรุ
วันที่ 29 พฤษภาคม 2560

Epigynum cochinchinensis (Pierre) D. J. Middleton

Apocynaceae

ไม้เถา มีขนสั้นหนานุ่มตามกิ่ง ช่อดอก และผล น้ำยางขาว ใบเรียงตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนาน หรือรูปไข่กลับ ยาว 7-23 ซม. ปลายแหลมยาวหรือยาวคล้ายหาง โคนกลมหรือเว้าตื้น แผ่นใบมีขนประปราย ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงสั้น ๆ คล้ายช่อซี่ร่ม ยาวได้ถึง 13 ซม. ตาดอกเรียวแคบ กลีบเลี้ยงยาว 2-4 มม. ดอกรูปดอกเข็ม สีขาวหรืออมชมพู กลีบเรียงซ้อนทับด้านขวาในตาดอก หลอดกลีบดอกยาว 3-5 ซม. กลีบรูปไข่กลับ ยาว 1.5-2 ซม. ด้านนอกมีขนละเอียด ด้านในมีขนสั้นนุ่ม เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดใกล้โคนหลอดกลีบดอก อับเรณูยาว 0.7-1 ซม. โคนเป็นเงี่ยง ช่วงที่เป็นหมันแนบติดยอดเกสรเพศเมีย จานฐานดอกมี 5 พู แยกกัน มี 2 คาร์เพล เกลี้ยง ปลายติดกันเรียวยาวเป็นก้านเกสรเพศเมีย ยาวได้ถึง 2 ซม. รวมยอดเกสร ผลติดเป็นฝักคู่ ยาว 30-35 ซม. เมล็ดแบน กระจุกขนยาวประมาณ 3 ซม.

พบที่พม่าและเวียดนาม ในไทยพบแทบทุกภาค ขึ้นตามป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 800 เมตร ชื่อ ว่านตรุ มาจากภาษาเขมร ‘วันตรือ’ ที่ใช้เรียกในจันทบุรี

สกุล Epigynum Wight มี 6 ชนิด ในไทยพบ 3 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษาละติน “epi” ด้านนอก และภาษากรีก “gynon” เพศเมีย ตามลักษณะช่วงอับเรณูที่เป็นหมันแนบติดยอดเกสรเพศเมีย

ชื่อพ้อง  Nouettea cochinchinensis Pierre

ว่านตรุ: ใบเรียงตรงข้าม ช่อดอกออกเป็นช่อกระจุกแยกแขนงสั้น ๆ คล้ายช่อซี่ร่ม ดอกสีชมพูหรือขาว กลีบดอกเรียงซ้อนทับด้านขวาในตาดอก ดอกบานรูปดอกเข็ม (ภาพซ้าย: เขาใหญ่ ปราจีนบุรี - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล; ภาพขวา: น่าน - ปรีชา การะเกตุ)

เอกสารอ้างอิง

Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 119.