สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



มะยมแก้ว
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Cyclocodon celebicus (Blume) D. Y. Hong

Campanulaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1.5 ม. ใบเรียงตรงข้าม รูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 3.5-9 ซม. ปลายแหลมยาว โคนรูปลิ่มกว้างหรือกลม ขอบจักซี่ฟัน มีขนประปรายตามเส้นแขนงใบ ก้านใบยาว 4-5 มม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง บางครั้งมีดอกเดียว ใบประดับคล้ายใบขนาดเล็ก ใบประดับย่อยรูปแถบ ก้านดอกยาว 1-6 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ติดบนรังไข่ที่โคน กลีบรูปแถบ ยาว 3-4 มม. เรียบหรือจักซี่ฟันห่าง ๆ ติดทน ดอกสีขาวหรืออมฟ้า รูปถ้วย ยาว 1-1.2 ซม. ปลายแยก 5 แฉก รูปสามเหลี่ยม ยาวประมาณ 5 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 2.5 มม. รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 2.5 มม. แยก 5 แฉก แฉกยาวประมาณ 2 มม. บานออก ผลสดมีหลายเมล็ด สีขาว กลม แบนด้านบน เส้นผ่านศูนย์กลาง 1-1.5 ซม. เมล็ดขนาดเล็ก จำนวนมาก

พบที่อินเดีย บังกลาเทศ จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และนิวกินี ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทางภาคเหนือ ภาคกลาง (เขาใหญ่) ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามป่าดิบเขา หรือบนเขาหินปูน ความสูง 550-1700 เมตร

สกุล Cyclocodon Griff. ex Hook. f. & Thomson มีประมาณ 4 ชนิด พบในประเทศแถบหิมาลัย ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย นิวกินี ในไทยมี 2 ชนิด อีกชนิดคือ C. parviflorus (Wall. ex. A. DC.) Hook. f. & Thomson ส่วนต่าง ๆ ของดอกมีจำนวน 4 และกลีบเลี้ยงติดบนก้านดอกใต้รังไข่ พบที่แม่ฮ่องสอน และน่าน

ชื่อพ้อง  Campanumoea celebica Blume, Codonopsis celebica (Blume) Miq.

มะยมแก้ว: ใบเรียงตรงข้าม ขอบจักซี่ฟัน ช่อกระจุกส่วนมากมีดอกเดียว กลีบเลี้ยงติดบนรังไข่ที่โคน ขอบจัก ติดทน ผลกลม แบนด้านบน (ภาพ: เขาใหญ่ ปราจีนบุรี - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

เอกสารอ้างอิง

de Wilde, W.J.J.O. and B.E.E. Duyfjes. (2014). Campanulaceae. In Flora of Thailand Vol. 11(4): 512-514.

Hong, D. and T.G. Lammers. (2011). Campanulaceae (Cyclocodon). In Flora of China Vol. 19: 527.