สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



อุตพิดหิน
วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2561

Cryptocoryne albida R. Parker

Araceae

ไม้ล้มลุกขึ้นในน้ำ มีเหง้าและไหล มีเกล็ดหุ้มยอดในต้นที่มีดอก ใบสีเขียวหรือมีปื้นน้ำตาล รูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 10-30 ซม. ปลายแหลม โคนสอบเรียวจรดก้านใบ ก้านใบสั้น ช่อดอกแบบช่อเชิงลดมีกาบ กาบหุ้มช่อสีครีมอมน้ำตาล ยาว 10-20 ซม. โคนหลอดกาบเชื่อมติดกัน (kettle) ยาว 0.8-1.5 ซม. มีก้านสั้น ๆ หลอดกาบช่วงบนยาว 5-15 ซม. ปลายบานออก ยาว 1-4 ซม. บิดเวียน พับงอกลับ ไม่มีช่วงคอกาบ (collar) ช่อดอกเชิงลดขนาดเล็ก ติดภายในโคนหลอดกาบ ดอกเพศผู้จำนวนมากอยู่ช่วงบน ปลายช่อมีรยางค์ขนาดเล็ก อับเรณูมี 2 พู มีเขาสั้น ๆ ดอกเพศเมียอยู่ช่วงล่าง มี 4-7 ดอก เชื่อมติดกันเป็นวงเดียว ยอดเกสรตั้งขึ้น รูปไข่ ยอดเกสรโค้งออก ช่วงเปลือยเรียวยาว ผลรูปรีกว้าง ดูคล้ายผลรวม มี 1 หรือหลายผล ยาว 1-1.5 ซม. รวมก้านหนา แต่ละผลแตกเป็นซีก เมล็ดสีน้ำตาลจำนวนมาก ผิวย่น ยาว 5-8 มม.

พบที่พม่าตอนใต้ ในไทยพบทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามพื้นทรายหรือก้อนหิน ริมลำธารหรือในลำธาร ในป่าดิบชื้น ความสูงระดับต่ำ ๆ

สกุล Cryptocoryne Fisch. ex Wydl. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Aroideae เผ่า Cryptocoryneae มีประมาณ 60 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อน ทุกชนิดเป็นพืชน้ำหรือสะเทินน้ำสะเทินบก (amphibious) ในไทยมี 8 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “kryptos” ซ่อน และ “koryne” กระบอง ตามรูปร่างของช่อดอกและช่อผลรูปกระบองมีกาบหุ้ม

อุตพิดหิน: ใบรูปใบหอกหรือรูปแถบ ช่อดอกแบบช่อเชิงลดมีกาบ ปลายกาบหุ้มช่อดอกบิดเวียน (ภาพ: คลองพนม สุราษฎร์ธานี - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Jacobsen, N., T. Idei and D. Sookchaloem. (2012). Araceae (Cryptocoryne). In Flora of Thailand Vol. 11(2): 218-232.