สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



โคลงเคลงขนต่อม
วันที่ 26 สิงหาคม 2559

Clidemia hirta (L.) D. Don

Melastomataceae

ไม้พุ่ม หรือกึ่งเลื้อย สูง 1-2 ม. มีขนหยาบแข็งเป็นต่อมตามส่วนต่าง ๆ ใบเรียงตรงข้าม รูปไข่ ยาว 5-15 ซม. โคนกลมหรือเว้าตื้น ขอบใบจักฟันเลื่อย เส้นใบออกจากโคนข้างละ 2 เส้น เส้นใบย่อยแบบขั้นบันได ก้านใบยาวได้ถึง 3 ซม. ช่อดอกแบบกระจุกสั้น ๆ ออกตามซอกใบ มีได้ถึง 15 ดอก ฐานดอกสั้น กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปเส้นด้าย ยาวเท่า ๆ ฐานดอก ดอกสีขาว มี 5 กลีบ รูปไข่ ยาว 0.8-1 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน เรียงเป็น 2 วง อับเรณูยาวประมาณ 5 มม. มีรูเปิดที่ปลาย แกนอับเรณูมีรยางค์เป็นเดือยเล็ก ๆ ด้านข้าง รังไข่มี 5 ช่อง ผลสดมีหลายเมล็ด เส้นผ่านศูนย์กลาง 5-7 มม. สุกสีน้ำเงิน

มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาใต้ แถบประเทศเม็กซิโกถึงโบลิเวีย เป็นวัชพืชทั่วไปในเขตร้อน ในไทยพบทางภาคใต้ ขึ้นตามชายป่าดิบชื้นที่เปิดโล่ง และสวนยาง ใบขยี้ใช้พอกแผลสดเพื่อห้ามเลือด

สกุล Clidemia D. Don พบเฉพาะในอเมริกาใต้เขตร้อน มีประมาณ 120 ชนิด ในไทยขึ้นเป็นวัชพืช ชื่อสกุลตั้งตามนักพฤกษศาสตร์กรีกโบราณ Cleidemus

ชื่อพ้อง  Melastoma hirtum L.

ชื่อสามัญ  Koster’s curse

โคลงเคลงขนต่อม: ส่วนต่าง ๆ มีขนต่อมทั่วไป เส้นโคนใบข้างละ 2 เส้น เส้นใบย่อยแบบขั้นบันได กลีบดอกรูปไข่ เกสรเพศผู้ 10 อัน ผลสุกสีน้ำเงิน (ภาพดอก: เขาน้ำค้าง สงขลา - ปรีชา การะเกตุ; ภาพผลแก่: น้ำตกโตนเพชร พังงา - ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Renner, S.S., G. Clausing, N. Cellinese and K. Meyer. (2001). Melastomataceae. In Flora of Thailand Vol. 7(3): 417-419.