สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ฟ้าคราม
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Ceratostigma stapfianum Hosseus

Plumbaginaceae

ไม้พุ่ม สูงได้เกือบ 1 ม. ใบรูปไข่กว้าง รูปหัวใจ หรือคล้ายไต ยาว 2-6 ซม. โคนเรียวสอบเป็นก้านใบ ยาวได้ถึง 2 ซม. ช่อดอกออกตามปลายกิ่งหรือซอกใบใกล้ปลายกิ่ง คล้ายช่อกระจุกแน่นแยกแขนงแบบช่อเชิงลด ช่อย่อยมีดอกเดียว ใบประดับด้านบนสีน้ำตาลแดง ด้านล่างสีอ่อน ยาว 5-6 มม. บาง ขอบมีขน ใบประดับย่อย 2 อัน กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอด ยาว 0.7-1.2 ซม. มี 5 สัน ปลายแยกเป็นแฉกตื้น ๆ 5 แฉก สีน้ำตาลแดง ดอกรูปดอกเข็ม สีน้ำเงินอมม่วง หลอดกลีบดอกยาวเท่า ๆ กลีบดอก กลีบดอกรูปไข่กลับ ยาว 1-1.5 ซม. ปลายแฉกลึก เกสรเพศผู้ 5 อัน ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอกเล็กน้อย รังไข่มีช่องเดียว มี 5 สัน ปลายก้านเกสรเพศเมียแยก 5 แฉก เรียวยาว ยอดเกสรอยู่ด้านในแฉก มีต่อม ผลแห้งแตกมีกลีบเลี้ยงหุ้ม มีเมล็ดเดียว

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคเหนือที่ดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นตามหินปูนที่โล่ง ความสูง 1500-2200 เมตร

สกุล Ceratostigma Bunge มี 8 ชนิด พบในแอฟริกาและเอเชีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “keras” หรือ “kerato” เขา หมายถึงยอดเกสรเพศเมียขยายออกคล้ายเขา

ฟ้าคราม: ใบประดับและกลีบเลี้ยงสีน้ำตาลแดง กลีบดอกรูปไข่กลับ ปลายแฉกลึก ปลายก้านเกสรเพศเมียแยก 5 แฉก เรียวยาว (ภาพ: ดอยเชียงดาว เชียงใหม่ - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

เอกสารอ้างอิง

Hosseus, C.C. (1911). Die botanichen ergebnisse meiner expedition nach Siam. Beihefte zum Botanischen Centralblatt xxviii. II. 423.

Pen, T.H. and R.V. Kamelin. (1996). Plumbaginaceae. In Flora of China Vol. 15: 192.