สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



ว่านเปรี้ยว
วันที่ 3 กรกฎาคม 2560

Boesenbergia purpureorubra Mood & L. M. Prince

Zingiberaceae

ไม้ล้มลุก เหง้าสีม่วง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 8 มม. ลำต้นสูงได้ถึง 10 ซม. ย่นคล้ายลูกฟูก มีจุดสีแดงอมม่วง มี 2-3 ใบ รูปขอบขนาน ยาว 18-25 ซม. โคนแหลมถึงกลม แผ่นใบด้านล่างสีม่วงอมแดง ก้านใบยาว 3-8 ซม. ช่อดอกรูปกระสวย ออกตามซอกกาบ ยาว 9-13 ซม. ใบประดับบาง รูปไข่แกมรูปใบหอก ยาวประมาณ 3.5 ซม. ดอกสีขาวหรือชมพู หลอดกลีบดอกยาว 3-3.5 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 มม. กลีบดอกรูปขอบขนาน ยาว 1.2-1.5 ซม. กลีบปากเป็นถุงลึก ปลายบานออกรูปไข่ กว้างประมาณ 1.6 ซม. ยาวประมาณ 2.8 ซม. ปากหลอดกลีบด้านในสีแดงเป็นมันวาว มีจุดและริ้วสีแดงตามขวาง ปลายกลีบปากสีชมพูอมม่วงอ่อน พับงอกลับ ด้านล่างมีขนต่อมประปราย แผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันรูปไข่กลับ ยาวประมาณ 1 ซม. ปลายตัดหรือกลม เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1 ซม. ไม่มีสันอับเรณู (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ กระชาย, สกุล)

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคใต้ที่ระนอง สุราษฎร์ธานี กระบี่ พังงา ตรัง นราธิวาส คล้ายกับ B. longipes (King & Prain ex Rild.) Schltr. ที่ก้านใบยาวกว่าแต่ช่อดอกสั้น และกลีบปากมีแต้มสีเหลืองด้านใน

ว่านเปรี้ยว: B. purpureorubra แผ่นใบด้านล่างสีม่วงอมแดง ช่อดอกออกตามซอกกาบรูปกระสวย ดอกสีขาว กลีบปากเป็นถุงลึก ด้านในมีจุดสีแดงกระจาย ปลายกลีบพับงอกลับ (ภาพ: ระนอง - John Mood)

เอกสารอ้างอิง

Mood, J.D., J.F. Veldkamp, S. Dey and L.M. Prince. (2014). A new species and new record of Boesenbergia (Zingiberaceae) for Thailand. Gardens’ Bulletin Singapore 66(2): 207-214.

Mood, J.D., L.M. Prince, J.F. Veldkamp and S. Dey. (2013). The history and identity of Boesenbergia longiflora (Zingiberaceae) and descriptions of five related taxa. Gardens’ Bulletin Singapore 65(1): 76-80.