สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



อัสดง
วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2561

Astilbe rivularis Buch.-Ham. ex D. Don

Saxifragaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 2.5 ม. มีเหง้า มีขนยาวและขนต่อมสีน้ำตาลหนาแน่นตามลำต้น เส้นแขนงใบด้านล่าง แกนใบ และช่อดอก หูใบบาง ติดที่โคนก้านใบ ยาวได้ถึง 2 ซม. ปลายแยก 2 แฉก รูปสามเหลี่ยม ยาว 4-6 มม. ใบประกอบมี 3 ใบย่อย 2-3 ชั้น เรียงเวียน ก้านใบประกอบยาว 15-40 ซม. ใบย่อยรูปไข่ รูปไข่กลับ หรือรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด ยาว 4-14.5 ซม. ปลายแหลมยาว โคนกลมหรือเว้าตื้น ขอบจัก แผ่นใบด้านบนมีขนแข็งประปราย ก้านใบย่อยไร้ก้านหรือยาวได้ถึง 2 ซม. ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกที่ยอด ยาวได้ถึง 40 ซม. ใบประดับ 3 อัน ยาวประมาณ 2 มม. ขอบจัก ดอกสีขาวหรือสีแดง ก้านดอกยาว 1-2 มม. ใบประดับย่อยขนาดเล็ก กลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ รูปไข่ ยาว 1-2 มม. ส่วนใหญ่ไม่มีกลีบดอก หรือมี 1-2 กลีบ ขนาดเล็ก เกสรเพศผู้ 5-12 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 2-3 มม. อับเรณูกลม มี 2 คาร์เพล เชื่อมติดกันที่โคน พลาเซนตารอบแกนร่วม ก้านเกสรเพศเมียสั้น กางออก ผลแห้งแตก กางออก ยาว 4-5 มม. เมล็ดขนาดเล็ก จำนวนมาก

พบที่อินเดีย ภูฏาน เนปาล จีนตอนใต้ พม่า ลาว และเวียดนาม ในไทยพบทางภาคเหนือที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นตามที่โล่งชายป่าดิบเขาสูง ความสูง 2400-2500 เมตร รากมีสรรพคุณแก้ท้องเสีย บิด และโรคไขข้อ ใบสดเคี้ยวแก้ปวดฟัน

สกุล Astilbe มีประมาณ 18 ชนิด พบในอเมริกาเหนือและเอเชีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “a” ไม่มี และ “stilbe” เป็นมันวาว ตามลักษณะดอกและใบ

อัสดง: มีขนยาวและขนต่อมหนาแน่น ใบประกอบ 2-3 ชั้น มี 3 ใบย่อย ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกที่ยอด กลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ ไม่มีกลีบดอก ผลแห้งแตก กางออก (ภาพ: ดอยอินทนนท์ เชียงใหม่; ภาพวิสัยและช่อดอก - ราชันย์ ภู่มา, ภาพดอกขยาย - ปรีชา การะเกตุ, ภาพใบประกอบและช่อผล - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

เอกสารอ้างอิง

Larsen, K. (2002). Saxifragaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(4): 915-920.

Pan, J.T. and H. Ohba. (2001). Saxifragaceae (Astilbe). In Flora of China Vol. 8: 247, 276.