สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ขล้อเทียน
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Anogeissus rivularis (Gagnep.) O. Lecompte

Combretaceae

ดูที่ ตะเคียนน้ำ

คร่อเทียน
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Anogeissus rivularis (Gagnep.) O. Lecompte

Combretaceae

ดูที่ ตะเคียนน้ำ



ตะเคียนน้ำ
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Anogeissus rivularis (Gagnep.) O. Lecompte

Combretaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้นทนน้ำท่วม สูงได้ถึง 15 ม. มีขนสั้นนุ่มตามกิ่งอ่อน ก้านใบ ใบประดับ ก้านดอก และหลอดกลีบเลี้ยงด้านนอก ใบเรียงตรงข้ามหรือเกือบตรงข้าม รูปรี กว้าง 0.7-1.5 ซม. ยาว 1.5-4 ซม. ปลายแหลมเป็นติ่งสั้น ๆ ใบอ่อนมีขนคล้ายไหม ใบแก่มีขนด้านล่างกระจาย เส้นแขนงใบส่วนมากมีข้างละ 3-5 เส้น ก้านใบยาว 2-4 มม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกแน่น เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ก้านช่อยาว 0.7-1.2 ซม. มีขนยาวสีน้ำตาลแดง ใบประดับ 3-4 คู่ รูปใบหอก ยาว 1-2 มม. ร่วงเร็ว ดอกจำนวนมาก ก้านดอกยาว 3-4 มม. หลอดกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 1 มม. เป็นสันนูน ปลายแยกเป็น 5 แฉกตื้น ๆ ติดทน ไม่มีกลีบดอก รังไข่เกลี้ยง ผลเป็นกระจุกแน่นรูปโคน ผลย่อยรูปรี ยาว 3-3.5 มม. มี 4 สัน แห้งไม่แตก ปลายเป็นจะงอย ยาวประมาณ 2 มม. (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ตะเคียนหนู, สกุล)

พบที่ลาว ในไทยส่วนมากพบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก ขึ้นกระจายหนาแน่นในแม่น้ำโขงที่เป็นเกาะในหน้าแล้ง และยังพบในที่ลุ่มน้ำท่วมถึงทางภาคเหนือที่สุโขทัย และพิจิตร ซึ่งเรียกว่า คร่อเทียน หรือ ขล้อเทียน

ชื่อพ้อง  Finetia rivularis Gagnep.

ชื่ออื่น   ขล้อเทียน, คร่อเทียน (พิจิตร); ตะเคียนน้ำ (ทั่วไป)

ตะเคียนน้ำ: พืชทนน้ำท่วม ขึ้นตามเกาะในแม่น้ำโขง กิ่งมีขนสั้นนุ่ม ช่อดอกแบบช่อกระจุกแน่น ก้านช่อยาว ผลแห้งไม่แตก ปลายเป็นจะงอย (ภาพ: โขงเจียม อุบลราชธานี; ภาพต้นและดอก - ณรงค์ นันทะแสน, ภาพผล - มนตรี ธนรส)

เอกสารอ้างอิง

Puff, C. and K. Chayamarit. (2011). Living under water for up to four months of the year: observations on the rheophytes of the Mekong river in the Pha Taem national park area (Thailand/Laos border). Thai Forest Bulletin (Botany) 39: 185.

Scott, A.J. (1979). A revision of Anogeissus (Combretaceae). Kew Bulletin 33: 555-566.