สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เหลืองชัชวาล

เหลืองชัชวาล
วันที่ 3 มกราคม 2561

Dolichandra unguis-cati (L.) L. G. Lohmann

Bignoniaceae

ไม้เถา ยาวได้ถึง 15 ม. มีรากตามกิ่ง ใบประกอบมีใบย่อย 3 ใบ ใบปลายเปลี่ยนรูปเป็นมือเกาะแยก 3 แฉก รูปตะขอ ยาว 0.5-1 ซม. ก้านใบประกอบยาว 1-4 ซม. ใบย่อยรูปรี มี 2 ขนาด ใบเล็กยาว 1.5-3 ซม. ใบใหญ่ยาว 4-8 ซม. ปลายแหลม โคนรูปลิ่มกว้าง หรือเว้าตื้น ๆ แผ่นใบบาง ขอบเรียบ เส้นโคนใบข้างละ 1 เส้น ก้านใบยาวได้ถึง 2 ซม. ในใบใหญ่ ช่อดอกแบบช่อกระจุกสั้น ๆ ตามซอกใบ มีหนึ่งหรือหลายดอก ช่อยาว 1-3 ซม. กลีบเลี้ยงรูปถ้วย ยาว 5-6 มม. คล้ายกาบ ปลายจักมน 2 แฉก ตื้น ๆ หรือเรียบ ดอกรูปแตร สีเหลือง มีเส้นกลางกลีบและด้านข้างสีส้มเป็นแนวจรดโคนหลอดด้านใน หลอดกลีบดอกยาว 4-5 ซม. กลีบรูปรี กลีบบน 2 กลีบ ยาว 1.5-2 ซม. กลีบล่าง 3 กลีบ ยาวกว่ากลีบบน เกสรเพศผู้อันสั้น 2 อัน ยาว 2 อัน ติดที่โคนหลอดกลีบดอกเหนือจุดคอด ยาว 1.5-2 ซม. ใต้จุดติดมีขน เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันขนาดเล็กติดระหว่างอันสั้น ก้านเกสรเพศเมียยาวกว่าเกสรเพศผู้อันยาวเล็กน้อย ไม่ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก รังไข่เกลี้ยง ผลแห้งแตก แบน รูปแถบ ส่วนมากยาว 25-100 ซม. หรือยาวกว่านี้ เมล็ดบาง ขอบมีปีกบาง ๆ

มีถิ่นกำเนิดในเม็กซิโก เวสต์อินดีส และอาร์เจนตินา เป็นไม้ประดับทั่วไป

สกุล Dolichandra Cham. มี 8 ชนิด พบเฉพาะในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ ในไทยพบเป็นไม้ประดับชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “dolichos” ยาว และ “andros” เพศผู้ ตามลักษณะเกสรเพศผู้

ชื่อพ้อง  Bignonia unguis-cati L., Macfadyena unguis-cati (L.) A. H. Gentry

ชื่อสามัญ  Cat’s claw creeper, Cat’s claw trumpet, Funnel creeper

ชื่ออื่น   เล็บวิฬาร์, เหลืองชัชวาลย์ (Bangkok)

เหลืองชัชวาล: ใบประกอบมีใบย่อย 3 ใบ ใบปลายเปลี่ยนรูปเป็นมือเกาะแยก 3 แฉก ปลายรูปตะขอ ช่อดอกแบบช่อกระจุกสั้น ๆ กลีบเลี้ยงคล้ายกาบ ดอกรูปแตร กลีบบน 2 กลีบ กลีบล่าง 3 กลีบ (ภาพ: cultivated - ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Fonseca, L.H., S.M. Cabral, M. de Fátima Agra and L.G. Lohmann. (2015). Taxonomic updates in Dolichandra Cham. (Bignonieae, Bignoniaceae) PhytoKeys 46: 35-43. doi: 10.3897/phytokeys.46.8421

Santisuk, T. (1987). Bignoniaceae (Macfadyena unguis-cati). In Flora of Thailand Vol. 5(1): 63.

Staples, G.W. and D.R. Herbst. (2005). A tropical garden flora. Bishop Museum Press, Honolulu, Hawai`i.


ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช