สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

หัวละแอนส้ม

หัวละแอนส้ม
วันที่ 30 พฤศจิกายน 2560

Boesenbergia collinsii Mood & L. M. Prince

Zingiberaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 80 ซม. เหง้าทอดนอน ด้านในมีสีเหลือง ใบมี 5-6 ใบ กาบยาวได้ถึง 30 ซม. สีเขียวหรือแดง เกลี้ยง ลิ้นกาบยาวประมาณ 3 มม. ก้านใบยาว 9-19 ซม. ใบรูปรีหรือรูปไข่ ยาว 28-44 ซม. ปลายแหลมยาว โคนกลมหรือรูปหัวใจ แผ่นใบด้านล่างมีขนสั้นนุ่ม ช่อดอกแบบช่อเชิงลดออกจากเหง้า 3-6 ช่อ แต่ละช่อมีได้ถึง 5 ดอก ช่อยาว 5-8.5 ซม. ใบประดับ 4-5 ใบ เรียงสลับระนาบเดียว รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 5 ซม. สีขาว ชมพู หรือแดงเข้ม ดอกสีเหลืองหรือครีม หลอดกลีบดอกยาว 14 ซม. สีขาว กลีบรูปใบหอก ยาว 3-4 ซม. กลีบปากเป็นถุง รูปรีกว้าง ยาวประมาณ 4 ซม. คอหลอดสีแดงอมส้ม มีจุดและปื้นตามขวาง และแถบสีแดงหรือสีชมพูกระจาย ขอบเรียบ ม้วนงอ ปลายตัด ด้านนอกมีขนต่อมประปราย มีเกสรเพศผู้ด้านข้างที่เป็นหมันรูปไข่กลับ ยาวประมาณ 1.5 ซม. ถ้วยรองเกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1 ซม. มีขนต่อม อับเรณูไม่มีสัน (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ กระชาย, สกุล)

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขึ้นตามเขาหินปูน ความสูง 100-700 เมตร คล้ายกับ B. kingii Mood & L. M. Prince ที่ใบเรียวแคบกว่า

ชื่ออื่น   ว่านเปรี้ยว (ภาคเหนือ); หัวละแอนส้ม (เชียงใหม่)

หัวละแอนส้ม: ใบรูปรีหรือรูปไข่ ช่อดอกออกจากเหง้า ดอกสีเหลืองหรือครีม หลอดกลีบดอกยาว กลีบปากเป็นถุง คอหลอดสีแดงอมส้ม มีจุดและปื้นตามขวาง มีแถบสีแดงหรือสีชมพูกระจาย (ภาพซ้าย: สระบุรี, ภาพขวา: ตาก; - John Mood)



เอกสารอ้างอิง

Mood, J.D., L.M. Prince, J.F. Veldkamp and S. Dey. (2013). The history and identity of Boesenbergia longiflora (Zingiberaceae) and description of five related new taxa. Gardens’ Bulletin Singapore 65(1): 68-71.


ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช