สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

หมากสะครั่ง

หมากสะครั่ง
วันที่ 30 พฤศจิกายน 2560

Vitex cochinchinensis Dop

Lamiaceae

ไม้พุ่ม สูง 1-3 ม. มีขนสั้นนุ่มหนาแน่นตามแผ่นใบด้านล่าง ก้านใบย่อย ช่อดอก กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก ใบประกอบมี 1-5 ใบย่อย ก้านใบยาว 0.5-5 ซม. ใบย่อยรูปไข่ รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ยาวได้ถึง 12 ซม. ขอบเรียบหรือจักฟันเลื่อยห่าง ๆ ก้านใบย่อยยาว 1-3 มม. ใบปลายก้านยาวได้ถึง 1.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกเวียนรอบแกนช่อ ไม่แยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง ยาว 4-12 ซม. ก้านช่อยาว 1.5-5 ซม. ใบประดับย่อย 2 ใบ รูปใบหอก ยาว 0.5-1.5 ซม. ดอกไร้ก้าน หลอดกลีบเลี้ยงยาว 3-7 มม. กลีบรูปสามเหลี่ยม ยาว 1-2 มม. ดอกสีชมพูหรือน้ำตาลอมเหลือง หลอดกลีบดอกยาว 6-6.5 มม. กลีบบน 4 กลีบ รูปไข่ ยาว 1-1.5 มม. กลีบล่างกลม ขอบจัก ยาว 2-2.5 มม. เกสรเพศผู้สั้น 2 อัน ยาว 2 อัน ยาว 4.5-5.5 มม. โคนมีขนสีขาว ก้านเกสรเพศเมียยาว 0.6-1.4 ซม. ปลายแยกเป็น 2 แฉกตื้น ๆ ผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-7 มม. สุกสีดำ (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ตีนนก, สกุล)

พบที่เวียดนาม และลาว ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่บึงกาฬ และภาคตะวันออกที่ศรีสะเกษ ขึ้นตามริมลำธารในป่าเต็งรัง ความสูง 150-350 เมตร

ชื่อพ้อง  Vitex pierrei Craib

ชื่ออื่น   ผ่าเสี้ยนพุ่ม (ทั่วไป); หมากสะคั่ง (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

หมากสะครั่ง: ช่อดอกแบบช่อกระจุกเวียนรอบแกนช่อ ออกที่ปลายกิ่ง ผลสุกสีดำ (ภาพ: ภูวัว บึงกาฬ - โสมนัสสา แสงฤทธิ์)



เอกสารอ้างอิง

Chantaranothai, P. (2011). A revision of the genus Vitex (Lamiaceae) in Thailand. Tropical Natural History 11(2): 94.

Craib, W.G. (1918). Contributions to the Flora of Siam (Vitex pierrei), Bulletin of Miscellaneous Information Kew 1918: 367.


ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช