สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

หญ้าไข่เหา

หญ้าไข่เหา  สกุล
วันที่ 30 ตุลาคม 2560

Cyrtococcum Stapf

Poaceae

หญ้าฤดูเดียวหรือหลายฤดู ลิ้นกาบบาง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงออกที่ปลายกิ่ง ช่อดอกย่อยโป่งด้านเดียว กาบช่อดอกย่อยสั้นกว่าช่อดอกย่อย ขนาดไม่เท่ากัน บางคล้ายเยื่อ เส้นกาบ 3-5 เส้น กาบล่างขนาดเล็กกว่ากาบบน กาบบนรูปเรือ ดอกล่างเป็นหมัน กาบล่างส่วนมากขนาดเท่ากับช่อดอกย่อย ดอกบนสมบูรณ์เพศ กาบบนขนาดเล็กหรือไม่มี กาบล่างโป่งด้านเดียว รูปเกือบกลม หนาหรือแข็งเปราะ เรียบหรือมีจุดเล็ก ๆ เกล็ดประดับ 3 อัน รูปกรวย เกสรเพศผู้ 3 อัน

สกุล Cyrtococcum แยกออกมาจากสกุล Panicum จากลักษณะกาบล่างของดอกบนโป่งด้านเดียว มี 11 ชนิด พบในเขตร้อน ในไทยมี 3 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “kyrtos” โค้ง และ “kokkos” ผลสด ตามลักษณะผลที่มีกาบโป่งด้านเดียว


หญ้าไข่เหา
วันที่ 30 ตุลาคม 2560

Cyrtococcum patens (L.) A. Camus

Poaceae

หญ้าฤดูเดียว สูง 10-60 ซม. ใบรูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 4.5-10 ซม. เกลี้ยงหรือมีขน โคนสอบเรียว กาบใบสั้นกว่าปล้อง ขอบมีขน คอใบมีขน ช่อดอกยาว 10-40 ซม. แกนช่อเป็นเหลี่ยม มีขน ช่อดอกย่อยออกเป็นคู่ รูปไข่กลับ ยาว 1.3-2 มม. ก้านช่อยาวกว่าช่อดอกย่อย ยาวประมาณ 3.8 มม. กาบรูปไข่กลับ กาบล่างปลายมน มีขนตามเส้นกาบ กาบบนปลายแหลม สั้นกว่าช่อดอกย่อยเล็กน้อย มีขนต่อม เส้นกาบ 3 เส้น ดอกล่างกาบรูปรี ดอกบนกาบหนา แข็ง ปลายมน

พบที่อินเดีย ศรีลังกา จีน พม่า ลาว เวียดนาม คาบสมุทรมลายู และออสเตรเลีย ในไทยพบทั่วทุกภาค ขึ้นตามชายป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบชื้น และป่าดิบเขา ความสูงถึงประมาณ 2000 เมตร แยกเป็น var. latifolium (Honda) Ohwi หรือ หญ้าง๊าด ใบและช่อดอกมีขนาดใหญ่กว่า

ชื่อพ้อง  Panicum patens L.

หญ้าไข่เหา: ช่อดอกแยกแขนงแคบ ๆ ก้านช่อดอกย่อยยาวกว่าช่อดอกย่อย (ภาพซ้าย: แก่งกระจาน เพชรบุรี - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล); หญ้าง๊าด: ใบและช่อดอกขนาดใหญ่กว่าหญ้าไข่เหา (ภาพขวา: ทองผาภูมิ กาญจนบุรี - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

หญ้าไข่เหาดอกแน่น
วันที่ 30 ตุลาคม 2560

Cyrtococcum oxyphyllum (Hochst. ex Steud.) Stapf

Poaceae

หญ้าฤดูเดียว สูง 20-50 ซม. ใบรูปแถบ ยาว 5-18 ซม. โคนมน ขอบจักซี่ฟัน กาบใบยาวกว่าหรือยาวเท่า ๆ ปล้อง ช่อดอกยาว 5-8.7 ซม. ก้านช่อยาว 4.5-6 ซม. แกนกลางช่อ แบน เป็นเหลี่ยม ช่อดอกย่อยสีน้ำตาลแดง ออกเดี่ยว ๆ เรียงเวียน ก้านช่อสั้นกว่าช่อดอกย่อย ช่อรูปไข่กลับ ยาวประมาณ 2.3 มม. ก้านยาว 0.5-1 มม. กาบล่างรูปไข่ ยาวประมาณ 1.4 มม. สันกลางมีขน กาบบนรูปรี ยาวประมาณ 1.7 มม. ดอกล่างลดรูป กาบล่างรูปขอบขนาน ไม่มีกาบบน ดอกบนกาบหนา ไม่มีเส้นกาบ กาบล่างรูปรี กาบบนรูปใบหอก

พบที่อินเดีย ภูฏาน ศรีลังกา จีน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามชายป่า ความสูงถึงประมาณ 2300 เมตร

ชื่อพ้อง  Panicum oxyphyllum Hochst. Ex Steud.

หญ้าไข่เหาดอกแน่น: ช่อดอกย่อยสีน้ำตาลแดง ก้านช่อสั้นกว่าช่อดอกย่อย (ภาพ: แก่งกระจาน เพชรบุรี - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)



เอกสารอ้างอิง

Cheng, S.L. and S.M. Phillips. (2006). Poaceae (Cyrtococcum). In Flora of China Vol. 22: 513-514.

Gilliland, H.B., R.E. Holttum and N.L. Bor. (1971). A revised Flora of Malaya. Vol. 3. Grasses. Botanic Gardens, Government Printing Office, Singapore.


ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช