สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

หญ้าเหล็กนกคุ่ม

หญ้าเหล็กนกคุ่ม
วันที่ 30 ตุลาคม 2560

Scrotochloa urceolata (Roxb.) Judz.

Poaceae

หญ้าหลายฤดู แยกเพศร่วมต้น สูง 30-100 ซม. กาบใบยาวกว่าปล้อง ใบรูปใบหอกแกมรูปไข่กลับ ยาว 12-30 ซม. ปลายแหลมยาว โคนรูปลิ่ม เส้นแขนงใบย่อยเรียงตามขวาง ก้านใบเทียมยาว 2-2.5 ซม. ลิ้นกาบบาง ขนาดเล็ก ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงรอบแกน ช่อย่อยออกเดี่ยว ๆ เรียงเวียน ช่อดอกเพศเมียอยู่ช่วงโคน รูปคล้ายคนโท ยาว 6-7.5.มม. ก้านช่อยาว 5-9 มม. กาบหนา กาบล่างรูปไข่แคบ ยาวประมาณ 5 มม. กาบบนรูปไข่ ยาวประมาณ 3.5 มม. มีดอกย่อยดอกเดียว กาบล่างหนา รูปโถ หุ้มกาบบน ยาว 6-9 มม. มีช่องเปิด มีขนรูปตะขอ กาบบนรูปแถบ ยาวประมาณ 9 มม. เส้นกาบ 2 เส้น ช่อดอกย่อยเพศผู้อยู่ช่วงปลายช่อ รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 4-6 มม. กาบบาง รูปใบหอก ปลายมน เส้นกาบ 1 เส้น กาบล่างยาว 1.5-2 มม. กาบบนยาว 2-2.5 มม. มีดอกย่อยดอกเดียว กาบล่างรูปไข่ ยาว 4-5 มม. ปลายรูปลิ่ม เส้นกาบ 9 เส้น กาบบนรูปแถบ ยาว 4.5-5.8 มม. ปลายแหลม เกสรเพศผู้ 6 อัน

พบที่อินเดีย ศรีลังกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นิวกินี ออสเตรเลีย และหมู่เกาะโซโลมอน ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทางภาคตะวันออก และภาคตะวันออกเฉียงใต้ พบมากทางภาคใต้ ขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 500 เมตร

สกุล Scrotochloa Judz. มี 2 ชนิด อีกชนิด คือ S. tararaensis (Jansen) Judz. พบที่ปาปัวเซียและออสเตรเลีย ชื่อสกุลน่าจะมาจากภาษาละติน “scrotum” ถุงอัณฑะ และภาษากรีก “chloa” หญ้า ตามลักษณะกาบรูปโถในดอกเพศเมีย

ชื่อพ้อง  Pharus urceolatus Roxb., Leptaspis urceolata (Roxb.) R. Br.

ชื่อสามัญ  Shield grass

ชื่ออื่น   หญ้าเหนียวหมา (นครราชสีมา); หญ้าเหล็กนกคุ่ม (สตูล)

หญ้าเหล็กนกคุ่ม: ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงเรียงรอบแกน (ภาพ: เขาหลวง นครศรีธรรมราช - สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)



เอกสารอ้างอิง

Duistermaat, H. (2005). Field guide to the Grasses of Singapore (excluding the Bamboos). Gardens’ Bulletin Singapore 57: 121-122.

Gilliland, H.B., R.E. Holttum and N.L. Bor. (1971). A revised Flora of Malaya. Vol. 3. Grasses. Botanic Gardens, Government Printing Office, Singapore.


ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช