สถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา

่ สถานีวิจัยสัตว์ป่า
		>> หน้าแรก
สถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา


สถานีวิจัยฉะเชิงเทรามีสำนักงานตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ตำบลคลองตะเกรา อำเภอท่าตะเกียบ จังหวัดฉะเชิงเทรา
วัตถุประสงค์
1. ศึกษาวิจัยทางภาคสนามเกี่ยวกับทรัยากรสัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อมของสัตว์ป่า ทั้งในระดับพื้นฐาน และระดับประยุกต์ ในพื้นที่ป่าตะวันออกโดยเฉพาะในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนและพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง 2. บริการช่วยเหลือ สนับสนุน และอำนวยความสะดวกแก่นักวิจัยที่ได้รับอนุญาตให้เข้าทำการศึกษาวิจัยด้านป่าไม้ และสัตว์ป่าในพื้นที่ป่าตะวันออก 3. บริการความรู้ทางวิชาการ และประสานงานกับหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเข้าใจในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่า 4.ดำเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฏหมายว่าด้วยการป่าไม้และสัตว์ป่า
ลักษณะภูมิประเทศ
เป็นป่าลุ่มต่ำ (Lowland forest) ประมาณร้อยละ 83 ของพื้นที่ เป็นที่ราบระดับความสูงไม่เกิน 300 เมตร จากรกะดับน้ำทะเลปานกลาง
ลักษณะภูมิอากาศ
ปริมาณน้ำฝนในช่วง 1 ปี ประมาณ 1,6000 มิลลิเมตรซึ่งมีปริมาณค่อนข้างน้อยเนื่องจากด้านใต้มีเทือกเขาจันทร์บูรณ์เป็นกำแพงขวางกั้นความชื้น จากอ่าวไทย สภาพอากาศค่อนข้างแห้งแล้ง
ชนิดป่าและพรรณไม้
สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดิบแล้ง (Dry evergreen forest) สลับกับทุ่งหญ้า (Secondary forest) มีไม้ป่าที่สำคัญ เช่น ลิ้นจี่ป่า (Litchi chinesis Sonn.) คอแลน (Nephlium hypoleucum Kurz) มังคุดป่า หรือพะวา (Garcinia speciosa Wall.) มะแปม (G. gracilis Pierre) กระท้อนป่า (Sandoricum Koetjape Burm. F. Merr.) มะไฟป่า (Baccaurae ramiflora Lour.) ขนุนป่า (Artocarpus lanceifolius Roxb.) ตะแบกแดง (Lagerstroemia calyculata Kruz) กระบก (Irvigia malayana Oliv. Ex A. Benn.) มะค่าโมง (Afzelia xylocarpa Craib) บ่ออีเก้ง (Pterocymbium javanicus R.Br.) อะราง (Pettophorum dasyrachis (Miq) Kurz ex Baker) และยางแดง (Dipterocapus turbinatus Gaerth. F.) เป็นต้น
สัตว์ป่า
1. สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่พบในพื้นที่ จำนวน 92 ชนิด ชนิดที่สำคัญ ได้แก่ ช้างป่า (Elephas maximus) กระทิง (Bos gaurus) วัวแดง (B. javanicus) เลียงผา (Capricornis sumatraensis) กวางป่า (Cervus unicolor) เก้ง (Muntiacus javanicus) กระจง (Tragulus javanicus) หมูป่า (Sus scrofa) ชะนีมงกุฎ (Hylobates pileatus) ลิงลม (Nycticebus coucang) เสือลายเมฆ (Pardofelis nebulasa) เสือปลา (Felis viverrina) หมาไน (Cuon alpinus) หมาจิ้งจอก (Canis aureas) หมาหริ่ง (Melogale personata) อีเห็นเครือ (Arctogalidia trivergata) เป็นต้น 2. สัตว์ป่าประเภทนก พบทั้งสิ้น 308 ชนิด นกสำคัญที่พบได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ (Lophura diardi) ไก่ฟ้าหลังขาว (L. nycthemera) ไก่ป่าตุ้มหูขาว (Gallus gallus) นกขุนแผนอกสีส้ม (Harpactes duvaucellii) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros undulatus) นกแก๊ก (Anthracoceros albirostris) นกกก (Buceros bicornis) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus) นกพญาปากกว้างอกสีเงิน (Serilophus lunatus) นกแต้วแล้วธรรมดา (Pitta moluccensis) นกขุนทอง (Gracula religiosa) นกกระทาดงแข้งเขียว (Arborophila chloropus) นกกระสาขาว (Ciconai ciconai) นกตะกรุม (Leptoptilos javanicus) และนกเอี้ยงหัวสีทอง (Ampeliceps coronatus) เป็นต้น 3. สัตว์เลื้อยคลาน พบจำนวน 55 ชนิด สัตว์เลื้อยคลานที่พบทั่วไป ได้แก่ ตะกวด (Varanus bengalensis) เหี้ย (V. salvator) กิ้งก่ายักษ์ (Physignathus cocincinus) เต่าใบไม้ (Cyclemys dentata)ตะพาบธรรมดา (Trionyx cartilagineus) งูเหลือม (Python reticulatus) งูเห่า (Nata naja) งูจงอาง (Ophiophagus hannah) งูแมวเซา (Vipera rusellii) และ จระเข้น้ำจืด (Crocodylus siamensis) 4. สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก พบจำนวน 18 ชนิด สัตว์ที่พบเป็นประจำได้แก่ กบหนอง (Rana limnocharis) อึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchar) เขียดตะปาด (Rhacophorus leueomystax) และอึ่งกรายลายเลอะ (Leptobrachium hasseltii) เป็นต้น 5. ปลา พบจำนวน 23 ชนิด ในแหล่งน้ำทั่วไป อาทิเช่น ปลาช่อน (Channa striata) ปลาบู่ (Brachygobius sua) ปลาหมอจุด (Botia beuforti) ปลาเลียหิน (Garra taeniata) ปลาแขยงหิน (Leiocassis siamensis) ปลากระทิงแถบ (Mastacembelus favus) ปลากระทิงดำ (M. maculstus)เป็นต้น
งานวิจัย
1. การศึกษารังและการเลือกที่ทำรังของนกขุนทองในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา และโชคชัย คภะสุวรรณ, 2536) 2. อิทธิพลของนกขุนทองต่อการงอกของเมล็ดพืชอาหารสัตว์ป่า (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2536) 3. การเพาะเลี้ยงนกขุนทองเพื่อทดลองปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2537) 4. อิทธิพลของนกขุนทองต่อการงอกของเมล็ดหว้า (Syzygium sp.) (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2538) 5. ชีววิทยาการสืบพันธุ์ของนกกระจิบหญ้าสีเรียบ (ไสว วังหงษา และณรงค์ คูณขุนทด, 2540) 6. ความสำเร็จในการสร้างรังวางไข่ของนกบางชนิดในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน (ไสว วังหงษา และณรงค์ คูณขุนทด, 2540) 7. ประชากรและความหลากหลายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่อาศัยหากินอยู่ตามพื้นดิน ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 8. อิทธิพลของถนนที่ตัดผ่านป่า ต่อการสูญเสียสัตว์มีกระดูกสันหลังในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 9. ดัชนีความสัมพันธ์ระหว่างน้ำหนักและความยาวปากของนกบางชนิดที่พบบริเวณสถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา 10. นิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์ของจระเข้น้ำจืด ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 11. อาหารของสัตว์ตระกูลแแมวป่าในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 12. โครงสร้างของประชากรช้างป่าในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 13. ประชากรและการกระจายพันธุ์ของชะนีมงกุฎในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน 14.ชีพลักษณ์ของพืชบางชนิดที่เป็นอาหารของสัตว์ป่า
จุดที่น่าสนใจ
1. น้ำตกบ่อทอง หรือน้ำตกอ่างฤาไน อยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าบ่อทอง จังหวัดฉะเชิงเทรา 2. น้ำตกเขาตะกรุบ อยู่ทางทิศเหนือของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ด้านจังหวัดสระแก้ว 3. น้ำตกอ่างผักหนาม อยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าเขาใหญ่ จังหวัดชลบุรี
การเดินทาง
การเดินทางโดยรถยนต์ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 จากกรุงเทพฯ-ฉะเชิงเทรา-พนมสารคาม-สนามชัยเขต-ท่าตะเกียบ-บ้านหนองคอก ถึงสถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา ระยะทางประมาณ 200 กิโลเมตร การเดินทางจากสถานีขนส่งจังหวัดฉะเชิงเทราสามารถเดินทางโดยรถยนต์ โดยสารสายฉะเชิงเทรา-คลองหาด-วังน้ำเย็น
สถานที่ติดต่อ
สถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา ตู้ ปณ. 2 ปทจ. สนามชัยเขต อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา 24160

่

สถานีวิจัยฉะเชิงเทรามีสำนักงานตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ตำบลคลองตะเกรา อำเภอท่าตะเกียบ จังหวัดฉะเชิงเทรา

วัตถุประสงค์

      1. ศึกษาวิจัยทางภาคสนามเกี่ยวกับทรัยากรสัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อมของสัตว์ป่า ทั้งในระดับพื้นฐาน และระดับประยุกต์ ในพื้นที่ป่าตะวันออกโดยเฉพาะในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนและพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง
      2. บริการช่วยเหลือ สนับสนุน และอำนวยความสะดวกแก่นักวิจัยที่ได้รับอนุญาตให้เข้าทำการศึกษาวิจัยด้านป่าไม้ และสัตว์ป่าในพื้นที่ป่าตะวันออก
      3. บริการความรู้ทางวิชาการ และประสานงานกับหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเข้าใจในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่า
      4.ดำเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฏหมายว่าด้วยการป่าไม้และสัตว์ป่า

ลักษณะภูมิประเทศ

เป็นป่าลุ่มต่ำ (Lowland forest) ประมาณร้อยละ 83 ของพื้นที่ เป็นที่ราบระดับความสูงไม่เกิน 300 เมตร จากรกะดับน้ำทะเลปานกลาง

ลักษณะภูมิอากาศ

ปริมาณน้ำฝนในช่วง 1 ปี ประมาณ 1,6000 มิลลิเมตรซึ่งมีปริมาณค่อนข้างน้อยเนื่องจากด้านใต้มีเทือกเขาจันทร์บูรณ์เป็นกำแพงขวางกั้นความชื้น จากอ่าวไทย สภาพอากาศค่อนข้างแห้งแล้ง

ชนิดป่าและพรรณไม้

สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดิบแล้ง (Dry evergreen forest) สลับกับทุ่งหญ้า (Secondary forest) มีไม้ป่าที่สำคัญ เช่น ลิ้นจี่ป่า (Litchi chinesis Sonn.) คอแลน (Nephlium hypoleucum Kurz) มังคุดป่า หรือพะวา (Garcinia speciosa Wall.) มะแปม (G. gracilis Pierre) กระท้อนป่า (Sandoricum Koetjape Burm. F. Merr.) มะไฟป่า (Baccaurae ramiflora Lour.) ขนุนป่า (Artocarpus lanceifolius Roxb.) ตะแบกแดง (Lagerstroemia calyculata Kruz) กระบก (Irvigia malayana Oliv. Ex A. Benn.) มะค่าโมง (Afzelia xylocarpa Craib) บ่ออีเก้ง (Pterocymbium javanicus R.Br.) อะราง (Pettophorum dasyrachis (Miq) Kurz ex Baker) และยางแดง (Dipterocapus turbinatus Gaerth. F.) เป็นต้น

สัตว์ป่า

         1. สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่พบในพื้นที่ จำนวน 92 ชนิด ชนิดที่สำคัญ ได้แก่ ช้างป่า (Elephas maximus) กระทิง (Bos gaurus) วัวแดง (B. javanicus) เลียงผา (Capricornis sumatraensis) กวางป่า (Cervus unicolor) เก้ง (Muntiacus javanicus) กระจง (Tragulus javanicus) หมูป่า (Sus scrofa) ชะนีมงกุฎ (Hylobates pileatus) ลิงลม (Nycticebus coucang) เสือลายเมฆ (Pardofelis nebulasa) เสือปลา (Felis viverrina) หมาไน (Cuon alpinus) หมาจิ้งจอก (Canis aureas) หมาหริ่ง (Melogale personata) อีเห็นเครือ (Arctogalidia trivergata) เป็นต้น

         2. สัตว์ป่าประเภทนก พบทั้งสิ้น 308 ชนิด นกสำคัญที่พบได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ (Lophura diardi) ไก่ฟ้าหลังขาว (L. nycthemera) ไก่ป่าตุ้มหูขาว (Gallus gallus) นกขุนแผนอกสีส้ม (Harpactes duvaucellii) นกเงือกกรามช้าง (Rhyticeros undulatus) นกแก๊ก (Anthracoceros albirostris) นกกก (Buceros bicornis) นกหัวขวานใหญ่สีเทา (Muelleripicus pulverulentus) นกพญาปากกว้างอกสีเงิน (Serilophus lunatus) นกแต้วแล้วธรรมดา (Pitta moluccensis) นกขุนทอง (Gracula religiosa) นกกระทาดงแข้งเขียว (Arborophila chloropus) นกกระสาขาว (Ciconai ciconai) นกตะกรุม (Leptoptilos javanicus) และนกเอี้ยงหัวสีทอง (Ampeliceps coronatus) เป็นต้น

           3. สัตว์เลื้อยคลาน พบจำนวน 55 ชนิด สัตว์เลื้อยคลานที่พบทั่วไป ได้แก่ ตะกวด (Varanus bengalensis) เหี้ย (V. salvator) กิ้งก่ายักษ์ (Physignathus cocincinus) เต่าใบไม้ (Cyclemys dentata)ตะพาบธรรมดา (Trionyx cartilagineus) งูเหลือม (Python reticulatus) งูเห่า (Nata naja) งูจงอาง (Ophiophagus hannah) งูแมวเซา (Vipera rusellii) และ จระเข้น้ำจืด (Crocodylus siamensis)

           4. สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก พบจำนวน 18 ชนิด สัตว์ที่พบเป็นประจำได้แก่ กบหนอง (Rana limnocharis) อึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchar) เขียดตะปาด (Rhacophorus leueomystax) และอึ่งกรายลายเลอะ (Leptobrachium hasseltii) เป็นต้น

           5. ปลา พบจำนวน 23 ชนิด ในแหล่งน้ำทั่วไป อาทิเช่น ปลาช่อน (Channa striata) ปลาบู่ (Brachygobius sua) ปลาหมอจุด (Botia beuforti) ปลาเลียหิน (Garra taeniata) ปลาแขยงหิน (Leiocassis siamensis) ปลากระทิงแถบ (Mastacembelus favus) ปลากระทิงดำ (M. maculstus)เป็นต้น

งานวิจัย

         1. การศึกษารังและการเลือกที่ทำรังของนกขุนทองในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา และโชคชัย คภะสุวรรณ, 2536)
         2. อิทธิพลของนกขุนทองต่อการงอกของเมล็ดพืชอาหารสัตว์ป่า (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2536)
         3. การเพาะเลี้ยงนกขุนทองเพื่อทดลองปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2537)
         4. อิทธิพลของนกขุนทองต่อการงอกของเมล็ดหว้า (Syzygium sp.) (พงษ์ศักดิ์ พละเสนา, 2538)
         5. ชีววิทยาการสืบพันธุ์ของนกกระจิบหญ้าสีเรียบ (ไสว วังหงษา และณรงค์ คูณขุนทด, 2540)
         6. ความสำเร็จในการสร้างรังวางไข่ของนกบางชนิดในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน (ไสว วังหงษา และณรงค์ คูณขุนทด, 2540)
         7. ประชากรและความหลากหลายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่อาศัยหากินอยู่ตามพื้นดิน ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
         8. อิทธิพลของถนนที่ตัดผ่านป่า ต่อการสูญเสียสัตว์มีกระดูกสันหลังในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
         9. ดัชนีความสัมพันธ์ระหว่างน้ำหนักและความยาวปากของนกบางชนิดที่พบบริเวณสถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา
        10. นิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์ของจระเข้น้ำจืด ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
        11. อาหารของสัตว์ตระกูลแแมวป่าในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
        12. โครงสร้างของประชากรช้างป่าในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
        13. ประชากรและการกระจายพันธุ์ของชะนีมงกุฎในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน
        14.ชีพลักษณ์ของพืชบางชนิดที่เป็นอาหารของสัตว์ป่า

จุดที่น่าสนใจ

        1. น้ำตกบ่อทอง หรือน้ำตกอ่างฤาไน อยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าบ่อทอง จังหวัดฉะเชิงเทรา
        2. น้ำตกเขาตะกรุบ อยู่ทางทิศเหนือของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ด้านจังหวัดสระแก้ว
        3. น้ำตกอ่างผักหนาม อยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าเขาใหญ่ จังหวัดชลบุรี

การเดินทาง

การเดินทางโดยรถยนต์ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 จากกรุงเทพฯ-ฉะเชิงเทรา-พนมสารคาม-สนามชัยเขต-ท่าตะเกียบ-บ้านหนองคอก ถึงสถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา ระยะทางประมาณ 200 กิโลเมตร การเดินทางจากสถานีขนส่งจังหวัดฉะเชิงเทราสามารถเดินทางโดยรถยนต์ โดยสารสายฉะเชิงเทรา-คลองหาด-วังน้ำเย็น

สถานที่ติดต่อ

สถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา ตู้ ปณ. 2 ปทจ. สนามชัยเขต อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา 24160