หนอน

 

          หนอน  (larva) เป็นคำที่ใช้เรียกชื่อตัวอ่อนของแมลงที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างและการเจริญเติบโตแบบ Holometabola  โดยมี 4 ระยะการเจริญเติบโต คือ ไข่  หนอน ดักแด้ และ ตัวเต็มวัย  ตามลำดับ ตัวหนอนนี้เรียกว่า larva  ลักษณะของตัวหนอนจะไม่มีตารวม มีปีกที่เจริญอยู่ภายใน   ตัวหนอนมีการเจริญเติบโตขึ้นไปได้หลายระยะ โดยการลอกคราบ (molting) จนถึงระยะสุดท้าย ก็ลอกคราบกลายเป็นดักแด้  (pupa)  พบได้ในแมลงจำพวก แมลงช้าง  แมลงปีกใส  ด้วง  หนอนปลอกน้ำ  ผีเสื้อ  แมลงวัน  หมัด  ผึ้ง  ต่อ  แตน  มด 

         รูปแบบของตัวหนอนแบ่งออกเป็น 4 ประเภทคือ

         Compodeiform ตัวอ่อนหรือ larva ที่มีขาจริงยาว และมีอวัยวะเส้นด้าย  (filament) ที่ส่วนปลายของ abdomen  เช่นตัวอ่อนของด้วงดิ่ง ด้วงเสือ  แมลงช้าง  ด้วงเต่า  แมลงปีกใส และหนอนปลอกน้ำบางชนิด

Scarabaeiform  ตัวหนอนมีลำตัวอ้วนโค้งงอคล้ายตัว C หัวและกรามเจริญดี  หนอนมีขาจริง แต่ไม่มีขาเทียม พบตัวหนอนแบบนี้ได้ในพวก หนอนของด้วงมะพร้าว ด้วงแรด  ด้วงกุหลาบ  และด้วงกว่าง  เป็นต้น

Eruciform  เป็นหนอนที่คล้ายทรงกระบอก  ส่วนหัวเจริญดี  มีขาจริงที่ส่วนอก  และขาเทียมที่ส่วนท้อง   พบได้ในหนอนของผีเสื้อชนิดต่าง  ต่อฟันเลื่อย  เป็นต้น

Vermiform  ตัวหนอนคล้ายรูปทรงกระบอก  ไม่มีระยางค์หรือขา พบได้ในตัวหนอนของแมลงวันชนิดต่างๆ ผึ้ง หมัด  เป็นต้น

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                        ภาพ:  ตัวหนอนรูปแบบต่างๆ

อาหารหนอนแต่ละชนิดจะแตกต่างกันไป  ตัวหนอนของผีเสื้อ  ( Lepidoptera)   ส่วนใหญ่กินพืชเป็นอาหาร พบทั้งกินใบ ม้วนใบ ชอนใบ  เจาะกิ่งและลำต้น  กินรากหรือหัวใต้ดิน  กินดอก  เจาะผลหรือเมล็ด 

 หนอนของด้วง  (Coleoptera) กินอาหารได้หลายรูปแบบ พบทั้งกินส่วนต่างๆของพืช  หนอนด้วงหนวดยาวชอบเจาะเนื้อไม้ และกินเยื่อ cambium  ด้วงงวง กินได้ทุกส่วนของพืช แมลงทับเจาะและกิดกินรากมอด ชอบเจาะไม้แห้ง บางกลุ่มเป็นตัวห้ำ  เช่นหนอนของด้วงเต่าลาย (Coccinellidae) กินแมลงชนิดอื่นและไรเป็นอาหาร เช่น เพลี้ยอ่อน  เพลี้ยหอย  เพลี้ยแป้ง ไรแดง  เป็นต้น    หนอนของแมลงเหนี่ยง ด้วงดิ่ง  ด้วงสี่ตา กินสัตว์น้ำอื่นเป็นอาหาร หนอนของด้วงเสือกินแมลงหรือสัตว์ที่เล็กกว่าเป็นอาหาร เป็นต้น  บางกลุ่มชอบกินมูลสัตว์เป็นอาหารเช่นด้วงขี้ควาย บางกลุ่มหากินตามซากพืชเช่นหนอนของด้วงงวง  บางกลุ่มหากินตามซากสัตว์ เช่นด้วงขนสัตว์ เป็นต้น

หนอนของแมลงวัน นิยมเรียกว่า maggot   หนอนกินอาหารได้หลายรูปแบบ กินของเน่าเปื่อยหรือซาก เช่น หนอนของแมลงวันแมงมุม  หนอนแมลงหวี่ขน  หนอนของแมลงวันหัวบุบ  หนอนของแมลงวันก้นขน  แมลงวันหลังลาย   กินพืชเป็นอาหาร เช่นหนอนของบั่ว (Cecidomyiidae) โดยอาศัยในเนื้อเยื่อพืชทำให้เกิดปม  แมลงวันทอง  (tephritidae)  แมลงวันหนอนชอนใบ   เป็นตัวห้ำ เช่น ตัวหนอนของเหลือบ กินสัตว์เล็กๆในน้ำเป็นอาหาร แมลงวันฉก  แมลงวันกระโดด แมลงวันดอกไม้  เป็นตัวเบียน เช่นแมลงวันผึ้ง  แมลงวันหัวหนา  แมลงวันก้นขน

หนอนของผึ้ง  ต่อ  แตน  มด กินอาหารต่างกันดังนี้   เป็นตัวเบียน  เช่น หนอนของแตนเบียน  ต่อเบียน  แตนเบียนฝอย  แตนหางธง   ตัวห้ำ  เช่นตัวหนอนของมดขนปก   กินซากสัตว์ ที่ตัวเต็มวัยหามาให้  เช่นตัวหนอนของ  มด  ต่อแมงมุม  ต่อ  หมาร่า   กินน้ำหวาน   ผึ้ง มิ้ม ชันโรง  มด