พะยูง
(Dalbergia
cochinchinensis Pierre)
|
พันธุ์ไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลจังหวัดหนองบัวลำภู
ชื่อวิทยาศาสตร์ Dalbergia
cochinchinensis Pierre
วงศ์ LEGUMINOSAE- PAPILIONOIDEAE
ชื่อสามัญ Siamese Rosewood
ชื่ออื่น ขะยุง แดงจีน ประดู่เสน
พยุง
ไม้ต้น
ผลัดใบ สูง 15 - 25 เมตร เปลือกสีเทาเรียบ เรือนยอดทรงกลมหรือรูปไข่
ใบ
เป็นช่อแบบขนนกปลายใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบย่อยเรียงสลับจำนวน 7 - 9 ใบ ขนาดกว้าง
3 - 4 เซนติเมตร ยาว 4 - 7 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้ม
ท้องใบสีจาง
ดอก ขนาดเล็กสีขาว กลิ่นหอมอ่อน ออกรวมกันเป็นช่อตามง่ามใบ
และตามปลายกิ่ง
ผล เป็นฝักรูปขอบขนานแบนบางขนาดกว้าง
1.2 เซนติเมตร ยาว 4 - 6 เซนติเมตร มีเมล็ด 1 - 4 เมล็ด
นิเวศวิทยา ขึ้นในป่าดิบแล้ง
และป่าเบญจพรรณชื้น ทั่ว ๆ ไป ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก
ออกดอก พฤษภาคม - กรกฎาคม ฝักแก่
กรกฎาคม - กันยายน
 |
ขยายพันธุ์ โดยเมล็ด
วิธีเตรียมเมล็ดก่อนเพาะ
นำเมล็ดแช่ในน้ำเย็น 24 ชั่วโมง
วิธีเพาะ เพาะในกะบะเพาะก่อนย้ายชำโดยวิธีหว่านให้กระจายทั้งกะบะเพาะแล้วโรยทรายกลบบาง
ๆ รดน้ำให้ชุ่ม เมล็ดจะงอกภายใน 7 วัน เมื่อกล้าไม้อายุ 10-14
วัน ความสูงประมาณ 1 นิ้ว มีใบเลี้ยง 1 คู่ สามารถย้ายชำในถุงหรือภาชนะที่เตรียมไว้ได้
วิธีปฏิบัติต่อเมล็ดและการเพาะเมล็ด
แช่ในน้ำร้อนอุณหภูมิ 60 - 70 ํC แล้วทิ้งไว้ให้เย็นเป็นเวลา
16 ชั่วโมง
ข้อสังเกตและผลการทดลอง
1. เมล็ดจะงอกภายในเวลาประมาณ 15 วัน
2. ระยะเวลาประมาณ 8 เดือน ต้นกล้าจะมีขนาดความสูงประมาณ 30-40 ซม.
พร้อมที่จะย้ายปลูกได้
ประโยชน์ เนื้อไม้สีแดงอมม่วง
ถึงแดงเลือดหมูแก เนื้อละเอียด แข็งแรงทนทาน ขัดและชักเงาได้ดี ใช้ทำเครื่องเรือน
เกวียน เครื่องกลึงแกะสลัก ทำเครื่องดนตรี เช่น ซอ ขลุ่ย ลูกระนาด
|
|
