พััััััันธุ์ไม้ที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ 
    ได้ทรงโปรดพระราชทานกล้าไม้มงคลให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด  นำไปปลูกเป็นศิริมงคลในวันเริ่มโครงการ
ในงานรณรงค์โครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ ฯ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2537 ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ 


สาธร (Millettia leucantha Kurz)

พันธุ์ไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อวิทยาศาสตร์ Millettia leucantha Kurz

วงศ์ LEGUMINOSAE - PAPILIONOIDEAE

ชื่ออื่น  ขะเจ๊าะ  กะเซาะ ขะแมบ

ไม้ต้น ผลัดใบ สูง 18 - 20 เมตร 

เปลือก  สีเทาเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดแล็ก ๆ ตื้น ๆ เนื้อไม้สีขาวอมน้ำตาล แก่นสีน้ำตาลอมดำ เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบอ่อนและยอดอ่อนมีขนยาวอ่อนนิ่มคล้ายเส้นไหมปกคลุมอยู่ 

ใบ  ประกอบรูปขนนกเรียงสลับ   ใบย่อยติดเป็นคู่ตรงกันข้าม 3 - 5 คู่ ปลายสุดเป็นใบเดี่ยวแผ่นใบย่อย รูปรี  กว้าง 3 - 5.5 เซนติเมตร ยาว 5 - 12 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน 

ดอก  สีขาว รูปดอกถั่ว ออกรวมกันเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่ง 

ผล  เป็นฝักแบน มีเปลือกแข็ง กว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาว4 - 10 เซนติเมตร เมล็ดสีน้ำตาล รูปร่างแบนคล้ายโล่ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.3 เซนติเมตร  ฝักหนึ่ง ๆ มี 1 - 3 เมล็ด

นิเวศวิทยา พบขึ้นในป่าเบญจพรรณใกล้แหล่งน้ำทั่ว ๆ ไป ในพื้นที่ที่สูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 600 เมตร

ออกดอก มีนาคม - พฤษภาคม ฝักแก่ พฤษภาคม - สิงหาคม

ขยายพันธุ์ โดยเมล็ด

วิธีปฏิบัติต่อเมล็ดและการเพาะเมล็ด นำเมล็ดแช่น้ำประมาณ 1 คืน ก่อนนำไปเพาะ

ข้อสังเกตและผลการทดลอง เมล็ดงอกใช้เวลาประมาณ 10 - 15 วัน

ประโยชน์ เนื้อไม้และแก่นมีลักษณะสวยงามใช้ในการก่อสร้าง ใช้ทำเครื่องเรือน และด้ามเครื่องมือเครื่องใช้